یکی از مشکلات مهمی که می‌تواند گریبان پیشرانه‌های مدرن امروزی را بگیرد و آسیب‌های زیادی به قطعات مختلف موتور وارد کند، ناک زدن است (Knock)؛ اما ناک زدن به چه حالتی گفته می‌شود؟ چرا رخ می‌دهد؟ علائم آن چیست و چطور می‌توان از بروز این مشکل جلوگیری کرد؟ در ادامه به تمام این سؤالات پاسخ می‌دهیم.

شیوه کارکرد موتور خودرو

پیش از آنکه به ناک زدن موتور بپردازیم بهتر است ابتدا با شیوه کارکرد موتورهای درون‌سوز آشنا شویم. موتور خود از طریق مخلوط سوخت و هوا و سپس منفجر کردن آن کار می‌کند. در هر سیلندر، سوخت از طریق انژکتور و هوا از طریق سوپاپ وارد می‌شود و سپس پیستون با حرکت به سمت بالا، این مخلوط را فشرده می‌کند. در این مرحله، شمع جرقه میزند با منفجر کردن مخلوط سوخت و هوا، تولید نیرو می‌کند که پیستون را به پایین هل می‌دهد و باعث چرخش میل‌لنگ می‌شود. این فرایند باید در هر سیلندر به‌طور دقیق با زمان‌بندی مناسب انجام شود تا موتور بتواند درست کار کند. همچنین فرایند احتراق در همه سیلندرها به‌طور هم‌زمان رخ نمی‌دهد و به‌عنوان‌مثال، در پیشرانه‌های چهار سیلندر، درحالی‌که دو سیلندر در مرحله احتراق هستند، دو سیلندر دیگر در مرحله تخلیه دود ناشی از احتراق قبلی قرار دارند. ازآنجایی‌که زمان‌بندی این فرایندها باید با دقت انجام شود،واحد کنترل موتور – ECUوظیفه دارد در شرایط مختلف، زمان‌بندی جرقه‌زنی و احتراق را تنظیم کند تا اختلالی در عملکرد یا توان خروجی موتور ایجاد نشود.

ناک زدن موتور چیست؟

ناک زدن موتور (Engine Knocking) به حالتی گفته می‌شود که مخلوط سوخت و هوا در سیلندر زودتر از جرقه زدن شمع و به‌صورت خودبه‌خود منفجر می‌شود. به این احتراق ناخواسته که قبل از جرقه زدن شمع رخ می‌دهد و با ضربه و صدا همراه است، ناک زدن میگویند. در این صورت، مخلوط سوخت هوا بجای اینکه به‌طور یکنواخت و به‌یک‌باره محترق شود، طی دو انفجار و یا حتی بیشتر محترق خواهد شد. پس از وقوع انفجار زودهنگام در سیلندر، ممکن است احتراق اصلی حاصل از جرقه زدن شمع‌ها نیز مدت کوتاهی پس از احتراق ناخواسته رخ دهد که این اتفاق فشار زیادی را به پیستون‌ها وارد می‌کند و باعث برخورد پیستون با سرسیلندر می‌شود که صدایی غیرطبیعی را به دنبال دارد. دو احتراق درون سیلندر با فاصله زمانی کم، می‌تواند باعث ایجاد تنش‌های مکانیکی جدی در موتور شود. این تنش‌ها در درازمدت می‌تواند باعث خرد شدن پیستون‌ها یاکج شدن شاتون‌ها شود.

سنسور ناک

برای جلوگیری از ناک زدن موتور که می‌تواند آسیب‌های زیادی را به قطعات مختلف پیشرانه وارد کند، خودروسازان در خودروهای خودسنسور ناکتعبیه می‌کنند. سنسور ناک یا سنسور ضربه، میزان ارتعاشات و لرزش‌های موتور را به‌صورت مداوم اندازه‌گیری می‌کند و اطلاعات حاصله را به ECU می‌فرستد. درصورتی‌که اعداد ارسال‌شده با مقادیر مجاز تعریف‌شده برای کامپیوتر خودرو تطابق نداشته باشد، ECU با انجام اقداماتی مثل کاهش میزان پاشش سوخت یا کاهش سرعت جرقه‌زنی شمع‌ها، از ناک بیشتر موتور جلوگیری می‌کند. سنسور ناک قابلیت تشخیص سطوحی از ارتعاش و ضربه را دارد توسط راننده قابل‌تشخیص نیست. سنسور ناک در همه خودروها زیر منیفولد هوا و بین هر دو سیلندر قرار می‌گیرد اما امروزه تعداد سنسورهای ناک بیشتر شده است و به ازای هر سیلندر یک ناک سنسور در موتور نصب می‌شود.

دلایل ناک زدن موتور

ناک زدن می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که در ادامه مرور می‌کنیم:

پایین بودن عدد اکتان بنزین

عدد اکتان مقیاسی برای نشان دادن مقاومت بنزین در برابر گرما، فشار و احتراق خودبه‌خود یا همان ناک زدن است. هر چه عدد اکتان بیشتر باشد، بنزین در مقابل پدیده احتراق مخرب ناشی از فشار و گرما مقاوم‌تر خواهد بود و احتراق بهتری خواهد داشت. درواقع عدد اکتان نشانگر میزان کیفیت و نحوه عملکرد بنزین است و هرچه این عدد بالاتر باشد موتور عملکرد و بهتری خواهد داشت. اگر بنزینی که در باک خودرو ریخته می‌شود بی‌کیفیت باشد و عدد اکتانی پایین‌تر از نیاز موتور داشته باشد، به‌طور خودبه‌خودی در سیلندرها منفجر شده و باعث ناک زدن می‌شود.

خرابی یا کثیفی شمع‌ها

اگر شمع‌های خودرو خراب شده باشند یا رسوب گرفته باشند، ازآنجایی‌که نمی‌توانند جرقه درستی بزنند و مخلوط سوخت هوا را به‌خوبی محترق کنند، می‌تواند باعث احتراق ناقص و نهایتاً ناک زدن شود. علاوه بر این، اگر زمان‌بندی جرقه زدن شمع‌ها هم درست نباشد، می‌تواند ناک زدن را به دنبال داشته باشد.

ترکیب نامناسب سوخت و هوا

در موتور خودرو، سوخت و هوا باید با ترکیب مشخصی مخلوط شود که این نسبت توسط ECU با استفاده از اطلاعاتی که از سنسورهای مختلفی مثلسنسور اکسیژنمی‌گیرد تنظیم می‌شود. حال اگر این سنسور خراب شده باشد و اطلاعات درستی به ECU ارسال نکند، این نسبت به هم خواهد ریخت و ممکن است هوایی کمتر از نیاز موتور به داخل سیلندرها فرستاده شود که این باعث احتراق ناقص می‌شود. درنتیجه، به دلیل ترکیب سوخت زیاد با هوای کم، انفجارهای متعددی در محیط سیلندر رخ خواهد داد که باعث ناک زدن می‌شود.

رسوب کربن و کثیفی داخل سیلندرها

کارکرد بالای خودرو و یا استفاده از بنزین بی‌کیفیت در طولانی‌مدت باعث تجمع رسوبات کربنی روی قطعات مختلف موتور و داخل سیلندرها می‌شود. تجمع این رسوبات کربنی در داخل سیلندر، فضای مخلوط سوخت و هوا را کاهش می‌دهد و باعث افزایش تراکم و فشرده‌سازی مخلوط در داخل سیلندرها خواهد شد و درنتیجه می‌تواند ناک زدن را به دنبال داشته باشد.

خرابی سنسور ناک

همان‌طور که گفتیم، سنسور ناک وظیفه دارد ناک زدن موتور را تشخیص دهد تا ECU با انجام اقداماتی مثل کاهش میزان پاشش سوخت یا کاهش سرعت جرقه‌زنی شمع‌ها از ناک زدن جلوگیری کند؛ بنابراین، اگر این سنسور خراب شود و نتواند اطلاعات درستی به ECU بفرستد، ممکن است موتور با مشکل ناک زدن مواجه شود.

خرابی تسمه تایم

زمان‌بندی پیشرانه‌های درون‌سوز توسطتسمه تایمیا زنجیر تایم انجام می‌شود و اگر این تسمه خراب شده باشد، زمان‌بندی موتور به هم می‌ریزد و می‌تواند باعث ناک زدن شود. همچنین تسمه تایم روی مجموعه‌ای از بلبرینگ‌ها و هرزگردها حرکت می‌کند که این قطعات هم ممکن است به‌مرور زمان خراب شود و درنتیجه، در فرایند کار تسمه تایم اختلال ایجاد شود.

مطالعه بیشتر: موتور EFP ایرانخودرو روی کدام ماشین‌ها نصب می‌شود؟ - شهر ماشین

علائم ناک زدن

اگر موتور خودرو دچار ناک زدن شده باشد، علائمی از خود نشان می‌دهد که در ادامه بررسی می‌کنیم:

شنیدن صدای کوبش از موتور

اولین و اصلی‌ترین علامت ناک زدن، به گوش رسیدن صدای کوبش از موتور است. این صدا که به شکل تق‌تق شنیده می‌شود، بیشتر در حالتی که موتور در دور پایین کار می‌کند به گوش می‌رسد و نشان از اختلال در عملکرد موتور دارد.

کاهش قدرت خودرو

ناک زدن در عملکرد موتور اختلال ایجاد می‌کند زیرا زمان‌بندی احتراق به هم می‌ریزد که باعث کاهش توان و قدرت موتور می‌شود. درنتیجه، اگر موتور با ناک زدن مواجه باشد، شتاب خودرو کاهش پیدا خواهد کرد.

داغ کردن موتور

ازآنجایی‌که هنگام ناک زدن، بجای یک انفجار، دو یا چند انفجار در هر سیلندر رخ می‌دهد، دمای موتور به‌طور غیرعادی افزایش پیدا می‌کند؛ بنابراین، اگر داغ کردن موتور با سروصدای غیرعادی و تق‌تق همراه بود، حتماً نشان از ناک زدن دارد.

مطالعه بیشتر: لیست و آدرس نمایندگی های ایران خودرو در شهر تهران - شهر ماشین

آسیب‌هایی که ناک زدن وارد می‌کند

همان‌طور که توضیح دادیم، ناک زدن مشکل مخربی است که می‌تواند به قطعات مختلف موتور آسیب بزند و اگر به آن توجه نشود، باعث بروز آسیب‌های جدی به موتور خواهد شد که هزینه‌های سنگینی روی دست مالک می‌گذارد. این آسیب‌ها شامل موارد زیر می‌شود:

• ایجاد خوردگی در بدنه سیلندر
• وارد کردن فشار غیرمعمول به میل‌لنگ‌ها و یاتاقان‌ها
• تغییر شکل شاتون‌ها
• کاهش قدرت و توان موتور
• افزایش آلایندگی موتور
• خراب کردن رینگ پیستون
• خراب کردن شمع‌ها
• ذوب کردن پیستون‌ها و سوپاپ‌های دود
• خراب کردن سنسور اکسیژن

جلوگیری از ناک زدن

ازآنجایی‌که ناک زدن اتفاق بسیار مخربی است، به‌محض شنیدن سروصدای تق‌تق و بروز نشانه‌های ناک زدن، باید جلوی ادامهٔ یافتن آن را گرفت تا به موتور آسیب وارد نشود. با انجام اقدامات زیر می‌توان جلوی ناک زدن موتور را گرفت:

استفاده از بنزین اکتان بالا

مؤثرترین و اصلی‌ترین راه برای جلوگیری از ناک زدن، استفاده از بنزین باکیفیت و با اکتان بالا است. این بنزین به‌طور یکنواخت و به‌موقع در موتور منفجر می‌شود و مانع ناک زدن می‌شود.

استفاده از مکمل سوخت

اگر بنزین باکیفیت در دسترس نباشد (همان‌طور که در اکثر شهرهای کشورمان هم این‌گونه است) می‌توان با استفاده از مکمل‌هایاکتان بوستر، عدد اکتان بنزین را افزایش داد و جلوی ناک زدن را گرفت.

تعویض به‌موقع شمع‌ها

همان‌طور که گفتیم، یکی از دلایل ناک زدن، خرابی با کثیف شمع‌ها است و با تعویض به‌موقع شمع‌ها، جرقه باکیفیتی در موتور ایجاد می‌شود و از ناک زدن جلوگیری خواهد شد.

استفاده از پاک‌کننده کربن

با استفاده از افزودنی‌های پاک‌کننده کربن و موتور شوی، می‌توان پیشرانه خودرو را از رسوبات کربن تمیز کرد که به جلوگیری از ناک زدن کمک می‌کند.

تعویض به‌موقع تسمه تایم

تسمه تایم و بلبرینگ‌ها و هرزگردهای آن باید به‌طور دوره‌ای تعویض شوند تا بتوانند وظیفه خود را به‌درستی انجام دهند و زمان‌بندی کارکرد پیشرانه به هم نریزد.

تعویض سنسور ناک

اگر سنسور ناک خودرو خراب شده باشد، حتماً در اسرع وقت اقدام به تعویض آن کنید تا از ناک زدن موتور و آسیب دیدن قطعات جلوگیری شود.

واشر سر سیلندر یکی از قطعات بسیار مهم در پیشرانه خودرو است؛ اما این قطعه چه وظیفه‌ای دارد؟ چرا می‌سوزد؟ علائم سوختن آن چیست؟ به همه این سؤالات در ادامه این مقاله در بلاگ پتروتکس تولید کنندهبهترین مکمل سوخت بازارپاسخ خواهیم داد.

واشر سر سیلندر چیست؟

واشر سر سیلندر قطعه‌ای حیاتی در موتور خودرو موتورسیکلت است که بین بلوک سیلندر و سر سیلندر قرار می‌گیرد. اصلی‌ترین وظیفه این قطعه آب‌بندی موتور و جلوگیری از خروج سوخت و گاز از سیلندرها و همین‌طور نفوذ آب و روغن به داخل موتور است. به‌طورکلی، واشر سر سیلندر وظیفه آب‌بندی کامل بین بخش احتراق موتور و سیستم‌های روغن‌کاری و خنک‌کننده را بر عهده دارد تا آب و روغن باهم قاطی نشوند. همچنین این قطعه با قرار گرفتن بین بلوک سیلندر و سر سیلندر، از تماس مستقیم آن‌ها باهم و چسبیدن به هم به دلیل حرارت زیاد جلوگیری می‌کند؛ بنابراین، بدون تردید مهم‌ترین قطعه آب‌بندی در موتور ماشین، واشر سرسیلندر است.

مقالات مرتبط:

• زمان مناسب تعویض ضدیخ و ضدجوش
• علت بالا بودن HC در معاینه فنی
• بررسی رنگ‌های مختلف دود ماشین و دلایل دود اگزوز
• مونوکسید کربن چیست و کاهش تولید CO در خودروها چگونه است؟
• مکمل بنزین برای گرفتن معاینه فنی خودرو
• بهترین زمان مناسب برای تعویض روغن موتور خودرو

وظایف اصلی واشر سرسیلندر

واشر سر سیلندر چهار وظیفه اصلی را در موتور خودرو بر عهده دارد که عبارت‌اند از:

1. حفظ فشار درون سیلندر در محدوده بهینه برای جلوگیری از افت راندمان موتور
2. تعیین مسیر گردش آب و روغن موتور برای خنک‌کاری و روان‌کاری
3. جلوگیری از مخلوط شدن آب و روغن موتور
4. جلوگیری از خارج شدن گازهای احتراق از سر سیلندر

جنس واشر سرسیلندر

جنس واشر سر سیلندر معمولاً از پنبه نسوز (آزبست)، فولاد و مس است تا هم انعطاف‌پذیر باشد و هم بتواند فشار و حرارت را تحمل کند. البته ازآنجایی‌که آزبست یا پنبه نسوز ماده‌ای سمی بوده و برای انسان مضر است، امروزه از آن کمتر در ساخت واشر سر سیلندر استفاده می‌شود و سازندگان بیشتر به واشرهای مسی روی آورده‌اند. روی واشر سر سیلندر چندین سوراخ بزرگ و کوچک دیده می‌شود که سوراخ‌های بزرگ آن مطابق با سیلندرها قرار می‌گیرند و سوراخ‌های کوچک عبور و گردش آب و روغن در داخل انجین هستند.

مطالعه بیشتر: علت بوی بنزین در ماشین چیست؟ - شهر ماشین

دلایل سوختن واشر سر سیلندر

دلیل اصلی سوختن واشر سر سیلندر داغ شدن بیش‌ازحد موتور خودرو است که این اتفاق ممکن است درنتیجه نقص در یکی از قسمت‌های مختلف سیستم خنک‌کننده رخ دهد.کم شدن آب رادیاتور، ازکارافتادن واترپمپ، خرابی ترموستات، مسدود شدن مجاری عبور آب در موتور، پاره شدن یا پیچ‌خوردگی شلنگ‌های ورودی و خروجی رادیاتور، ازکارافتادن فن خنک‌کننده، رسوب گرفتن سیستم خنک‌کننده و عدم استفاده ازضدیخ و ضدجوشدر فصل تابستان همگی می‌تواند باعث افزایش دمای موتور و درنتیجه سوختن یا نیم‌سوز شدن واشر سر سیلندر شوند. علاوه بر این، وارد آوردن فشار سنگین و بیش‌ازحد به موتور خصوصاً در فصل گرما نیز می‌تواند سوختن واشر سر سیلندر را به دنبال داشته باشد.

علائم سوختن واشر سر سیلندر

واشر سر سیلندر در اثر موارد گفته شده در بخش دلایل سوختن واشر سر سیلندر تغییر شکل می‌دهد به‌اصطلاح می‌سوزد، خاصیت یا قابلیت آب‌بندی خود را از دست می‌دهد و در این صورت، موتور علائمی را از خود نشان می‌دهد که به آن از علائم سوختن واشر سر سیلندر یاد می‌شود. این علائم شامل چرب شدن آب رادیاتور و شیری‌رنگ شدن روغن (در اصل قاطی شدن آب و روغن)، داغ شدن سریع و غیرطبیعی موتور، دیر روشن شدن موتور خصوصاً هنگام سرد بودن، بد کار کردن و لرزیدن موتور، کاهش کشش و توان موتور و خروجدود سفید اگزوزخواهد بود که آخری نشانهٔ وجود بخار آب در دود است.

مطالعه بیشتر: انواع تجهیزات و سیستم های ضد سرقت خودرو - شهر ماشین

مشکلاتی که سوختن واشر سرسیلندر به دنبال دارد

رانندگی با خودرویی که واشر سرسیلندر آن سوخته اشتباه بزرگی است زیرا وقتی این قطعه آسیب می‌بیند، آب‌بندی سیلندر کاملاً از بین می‌رود. این اتفاق تبعاتی را به دنبال دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها وارد شدن آب به محفظه سیلندر و ترکیب آن با سوخت است. در این صورت، کیفیت سوخت و قدرت موتور کاهش می‌یابد. علاوه بر این، با سوختن واشر سرسیلندر، آب و روغن موتور با یکدیگر مخلوط می‌شوند و غلظت روغن برای روان‌کاری قطعات موتور کاهش پیدا می‌کند. کاهش غلظت روغن باعث می‌شود روان‌کاری قطعات موتور به‌درستی صورت نگیرد و درنتیجه احتمال داغ شدن و آسیب دیدن قطعات متحرک مانند پیستون، یاتاقان، میل‌لنگ و … در موتور افزایش پیدا می‌کند.

هزینه تعمیر واشر سر سیلندر

هزینه تعمیر واشر سر سیلندر بسته به نوع خودرو متفاوت خواهد بود. همچنین با توجه به تورم شدید در کشورمان و افزایش روزانه قیمت‌ها، به‌طور دقیق نمی‌توان هزینه تعمیر واشر سر سیلندر را مشخص کرد. علاوه بر این، خرابی برخی قطعات جانبی مثل ترموستات، واشر درب سوپاپ و… هم می‌تواند هزینه تعمیر را افزایش دهد. بااین‌حال در زمان نگارش این مقاله، هزینه‌های معمول در تعمیر واشر سر سیلندر شامل خرید خود واشر، خرید روغن برای پس از تعویض واشر، تعویض فیلتر روغن، هزینه تراشکاری سر سیلندر (در موارد شدیدتر) و اجرت مکانیک را شامل می‌شود. در حال حاضر، قیمت خود واشر سر سیلندر از حدود 150 هزار تومان برای خودرو پراید آغاز شده و تا حدود 500 هزار تومان برای موتورهای TU5 پژو، EF7 خانواده سمند و KM4 رنو L90 بالا می‌رود. البته قیمت این واشر حتی در یک مدل خودرو مثل پراید هم بسته به کیفیت و برند سازنده آن می‌تواند متفاوت باشد.

بهترین مکمل سوخت برای خودروهای لوکس و خارجی و خودروهای داخلی در ایران چیست؟ قبل از پاسخ به این سوال مهم، از اهمیت نقش انتخاب بهترین اکتان بنزین در حفظ عملکرد موتور خودرو و اثر آن در طول عمر قطعات به شما خواهیم گفت و در ادامه به معرفی 2 نمونه از مکمل‌های خوب سوخت موجود پرداخته تا شما بتوانیدبهترین مکمل بنزینرا برای خودروهای لوکس انتخاب کنید.

بهترین مکمل بنزین ایرانی

بصورت خلاصه نقش یک مکمل بنزین خوب در بهتر کار کردن موتور خودرو اینگونه خواهد بود که علاوه بر دور کردن رسوبات کربن از موتور وسیله نقلیه وظیفه تمیز کردن رسوباتی نظیر صمغ و لاک از کاربراتور، انژکتور، شیرها و محفظه احتراق به عهده بگیرد.

مزایای مکمل سوخت خوب چیست؟

در ادامه یک مکمل خوب باید حاوی روان کننده مصنوعی باشد و با ایجاد لایه محافظ تحت تکنولوژی نانو برای جلوگیری از خوردگی و کاهش اصطکاک سیلندر؛ کمک به عمل روانکاری موتور خودرو بکند.

شما با انتخاب یک مکمل سوخت مناسب برای خودروی خودروی خود یک داروی نیروزا و تقویتی مفید استفاده می‌کنید.

چزا تاییدیه EPA مهم است؟

سازمان حفاظت از محیط زیست ایالات متحده آمریکا مشهور به EPA، مسئولیت کنترل و توسعه قوانین و سیاستهای رسمی در محافظت از محیط زیست را دارد. این سازمان یک سازمانی نظارتی شبیه اداره مواد غذایی و دارویی ایالات متحده آمریکا FDA که شرح وظایف محیط زیستی دارد.

از آنجا که خودروهای بنزینی نقش اساسی در آلودگی هوا دارند نظارت بر سوخت آنها و موادی که با سوخت ترکیب می‌شود توسط EPA باید تاییده بگیرند.

پس بنابراین باید روی بطری مکمل‌ سوخت خوب برچسب EPA موجود باشد که نشان می‌دهد که مکمل مربوطه با مقررات زیست محیطی مطابقت دارد و دود خروجی و انتشار کربن را کاهش می‌دهد.

بهترین اکتان بوستر

افزایش عدد اکتان در بهترین مکمل سوخت

هدف اصلی انتخاب بهترین مکمل سوخت افزایش عدد اکتان بنزین، به میزان کنترل شده است تا باعث شودبنزین معمولیبه بنزین مرغوب در باک خودرو تبدیل گردد.

مکمل های تقویت‌کننده یا افزایش دهنده اکتان به پاک‌سازی رسوبات کربن از سیستم سوخت‌رسانی کمک می‌کند. سطح بالاتر اکتان در بنزین مصرفی موتور خودر انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش می‌دهد.

کاهش ضربات و لرزش موتور (ناک – KNOCK)

مکمل بنزین خوب باید کاهش ضربات و لرزش موتور (ناک) را برای موتور خودرو ایجاد کند که در نتیجه باعث افزایش قدرت و شتاب خودرو می‌شود.

لرزش و ضربات موتور (ناک –KNOCK) دلایل مختلفی دارد که یکی از اصلیترین آنها کیفیت پایین بنزین مصرفی در خودرو شما است.

هر پیشرانه‌ درون‌سوز برای فعالیت صحیح و بدون مشکل به سوخت مناسب و استاندارد دارد که این استاندارد با عدد اکتان مشخص شده است در نتیجه استفاده از سوخت سازگار با موتور اتومبیل شما، موجب کاهش فشار بر پیشرانه می‌شود و وقوع رخدادی همچون ناک را غیرمحتمل می‌کند.

هرچقدر عدد اکتان سوخت به کمکمکمل سوختبالاتر باشد، اشتعال این سوخت یکنواخت‌تر است و جرقه‌های کوچک را ایجاد نمی‌کند. بنابراین یکی از دلایل صدای ناک از زیر کاپوت اتومبیل، حاصل از سوخت نامناسب موجود در باک خودرو است.

پاکسازی مسیر سوخت رسانی، محفظه احتراق و انژکتورها

یک مکمل سوخت خوب بهترین پاک کننده سیستم سوخت خودرو و موتور آن باید باشد.

شما می‌توانید با انتخاب بهترین مکمل بنزین اقدام به حذف مواد زائدی همچون کربن و … که در سیستم سوخت باقی مانده اند کنید. در اثر اجماع این مواد زائد عملکرد سیستم پیشرانه خودرو شما پایین می‌آید.

همچنین این پاکسازی قسمت‌های مختلف سیستم سوخت مثل محفظه سیلندر، سوپاپ‌ها، انژکتور و کاربراتور خودرو را در بر می‌گیرد.

ايجاد لايه محافظ نانو و تمیز کننده

بهترین مکمل سوخت باید بتواند با تکنولوژی نانو یک لايه محافظ بسیار قوی در مسیر سوخت رسانی و سیلندر ها، از خوردگی و زنگ زدگی قطعات داخلی ایجاد و جلوگیری نمایید.

در نتیجه ایجاد این لایه محافظ باعث طولانی تر شدن عمر مفید پیشرانه خودرو سایر قطعات آن شده و با حل کردن رسوبات داخل باک بنزین محفظه سوخت را نیز تمیز می‌کند.

بهترین مکمل سوخت چندمنظوره

بهترین مکمل سوخت ضمن افزایش اکتان بنزین باید قطعات را روغن‌کاری، سوخت را تثبیت، از خوردگی جلوگیری کند.

یک مکمل بنزین خوب باید ماندگاری خوبی نیز داشته باشد. مکمل سوخت می‌تواند تا دو سال راکد بماند؛ با توجه به تاریخ مصرف ذکر شده روی بسته باید حداکثر تا 6 ماه بعد مصرف شود.

البته بعد از آن از گذشت تاریخ مصرف مکمل بنزین اگر از برند معتبری تهیه کرده باشید به خودرو آسیب نمیزنند ولی از اثرگذاری آنها کاسته می‌شود.

سعی کنید فقط در حد نیازتان مکمل سوخت بخرید و از نگهداری طولانی‌مدت آن خودداری کنید.

به نقل از اکثر سازندگان مکمل سوخت

بهترین مکمل بنزین برای خودروهای لوکس چیست؟

پتروتکس گلدمحصولی با قابلیت اثربخشی به اندازه شش محصول دیگر پتروتکس را دارد.

افزایش چشم گیر قدرت و شتاب موتور خودرو لوکس و خارجی مهم ترین عملکرد بارز این محصول است. ضمن اینکه بصورت کاملا تخصصی برای انواع خودروهای لوکس و مدل بالا مانند بی ام و، بنز، هیوندا، لکسوس، رنو، کیا، نیسان و سایر خودروهای دارای توربو شارژ در کشور تولید شده است.

مکمل سوختپتروگلدبا توجه به حجم باک خودرو در دو ظرفیت 150 و 300 میلی برای ماشینهای خارجی و لوکس عرضه می‌شود. نزدیکترین رقیب آن که با قیمتی بالاتر از پتروگلد به فروش می‌رسید اکتان بوستر و مکمل سوخت لیکومولی مدل پلاس است.

اکتان بوستر و مکمل سوخت لیکومولی مدل پلاس

مکمل بنزین اکتان بوستر خودرو لیکومولیLIQUI MOLY Octane Plus(اکتان پلاس)، بر اساس پیشرفته‌ترین فناوری‌های روز دنیا برای افزودن به سوخت ساخته شده است.

یکی از راه حل‌های تامین قدرت موتور استفاده از انواع اکتان بوسترها است.

اکتان بوستر خودرو لیکومولی بر اساس روش تحقیقی RON تعداد اکتان سوخت را4-2 واحد افزایشمی‌دهد.

همچنین با مکمل لیکومولی می‌توان عملکرد سوخت را افزایش داد و از آسیب موتور ناشی از احتراق سوخت (ناک) جلوگیری کند. در نتیجه راندمان موتور به حداكثر می‌رسد و در مصرف سوخت صرفه‌جویی می شود.

این مکمل با افزایش عدد اکتان مصرف سوخت را پایین و باعث کاهش آلودگی هوا نیز می‌گردد. 150cc از این مکمل برای 50 لیتر بنزین کافی است.

قیمت دی 1401 – 150cc در دیجیکالا 339 هزار تومان

مکمل سوخت خودرو پتروتکس مدل Petro Gold

مکمل بنزین پتروگلد پتروتکس شامل شش محصول منحصر بفرد در یک محصول است.

پتروتکس گلد یا پتروگلد علاوه برافزایش عدد اکتان تا 8 واحد، با کاهش ضربات و لرزش موتور (ناک) باعث افزایش قدرت و شتاب خودرو می‌شود.

این محصول علاوه بر پاکسازی مسیر سوخت رسانی و محفظه احتراق، انژکتورها را نیز شستشو می‌دهد.

پتروگلد پتروتکس با ایجاد یک لایه بسیار نازک ضد رسوب نانو (در حد میکرون) بر روی سطوح سوخت رسانی باعث افزایش طول عمر قطعات سوخت رسانی موتور اتومبیل می‌شود و با حل کردن رسوبات داخل باک بنزین محفظه سوخت را نیز تمیز می‌کند.

با استفاده از این محصول مصرف سوخت خودرو تا حد زیادی کاهش پیدا کرده و باعث بهبود عملکرد کاتالیست و کاهش آلایندگی ها می‌شود.

Petro Gold مناسب انواع خودروهای بنزینی وایده آل برای انواع موتورهای توربو مانند بنز و بی ام و و انواع خودروهای لوکس اسپرتمی‌باشد.

توصیه میشود جهت کارایی بیشتر هر محلول 150 میلی لیتری در باک هایی با ظرفیت 40 لیتر استفاده شود.

قیمت دی 1401 – 150cc در دیجیکالا 235 هزار تومان

مطالعه بیشتر: هزینه بالانس چرخ – تعرفه بالانس چرخ سال 1403 - شهر ماشین

خرید مستقیم و بی واسطه از شرکت پتروتکس

طریقه استفاده از مکمل بنزین یا اکتان بنزین پتروگل

استفاده از قرص یا مکمل بنزین بسیار آسان بوده و نیاز به آموزش خاصی ندارد.

فقط کافی است مکمل را داخل باک بریزید تا وارد چرخه سوخت‌رسانی خودرو شده و به وظیفه خود عمل کند.

به پیشنهاد پتروتکس مناسب‌ترین زمان برای ریختن مکمل داخل باک خودرو قبل از مراجعه به جایگاه سوخت و زمانی که در انتهای باک خودرو شما حداقل ۱۰ الی ۱۵ لیتر بنزین یا یک درجه بنزین موجود باشد است.

petrotex.ir

در واقع قبل از روشن شدن چراغ بنزین خودرو و سوختگیری مجدد برای افزدن مکمل‌های سوخت به باک بهترین زمان می‌باشد.در نتیجه، پس از بنزین زدن مکمل به‌خوبی با تمام بنزین موجود در باک خودرو ترکیب می‌شود.

مطالعه بیشتر: نشانه های خرابی ترمز ماشین + راه های تشخیص و جلوگیری آن - شهر ماشین

نتیجه گیری

در روند انتخاب بهترین مکمل سوخت،پتروگلد یک محصول خاص و چندکاره است که به تنهایی مجموع یکسری از محصولات پتروتکس شامل پتروبریز، پتروکلینر، پتروکتان و پتروریس در یک محصول طلایی به شمار می‌رود.

بهترین مکمل سوخت برای خودرو لوکس باتوجه به چند منظوره بودن قطعا پتروگلد است.

سیستم هشدار برخورد از جلو یا FCW مخفف (Forward Collision Warning)، یکی از فناوری‌های ایمنی پیشرفته است که از دهه ۲۰۰۰ توسعه یافت و حالا در اکثر خودروهای مدرن، از خودروهای اقتصادی تا لوکس به‌عنوان آپشن استاندارد یا سفارشی دیده می‌شود. FCW با استفاده از حسگرها (رادار، دوربین یا لیدار) وسایل نقلیه، عابران پیاده یا موانع پیش رو را تشخیص می‌دهد و راننده را از خطر برخورد قریب‌الوقوع آگاه می‌کند. این سیستم اغلب باسیستم ترمز اضطراری خودکار (AEB)ترکیب می‌شود تا نه‌تنها هشدار دهد بلکه در صورت لزوم ترمزگیری کند. FCW با افزایش زمان واکنش راننده، نقش کلیدی در کاهش تصادفات ایفا می‌کند.

شیوه کارکرد سیستم ترمز اضطراری

FCW از حسگرهای رادار، دوربین یا لیدار برای نظارت بر فاصله و سرعت نسبت به اشیاء جلویی استفاده می‌کند. وقتیواحد کنترل الکترونیکی(ECU) تشخیص دهد که فاصله با مانع خطرناک است، هشدارهای صوتی (مثل بوق)، بصری (چراغ روی صفحه آمپر) یا لمسی (لرزش فرمان/صندلی) فعال می‌شوند. در نسخه‌های پیشرفته‌تر، FCW شدت هشدار را بر اساس سرعت و نزدیکی مانع تنظیم می‌کند. این سیستم در ترافیک سنگین، جاده‌های لغزنده یا شرایط کم‌نور به راننده کمک می‌کند تا با واکنش سریع‌تر، از برخورد جلوگیری کند. FCW به‌ویژه در سرعت‌های بالا یا هنگام حواس‌پرتی راننده، ایمنی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

مطالعه بیشتر: رادار خودرو چیست؟ انواع رادار ماشین و کاربرد هر کدام - شهر ماشین

مزایا و انواع سیستم ترمز اضطراری

مزایای FCW شامل کاهش تصادفات (تا ۵۰ درصد در برخی مطالعات)، بهبود ایمنی در شرایط آب‌وهوایی بد و کمک به رانندگان مبتدی است. انواع FCW بر اساس حسگرها شامل رادار بنیان، دوربین بنیان، لیدار بنیان و ترکیبی است. نسخه‌های ترکیبی در خودروهای لوکس استفاده می‌شوند. با وجود مزایا، FCW ممکن است در نور ضعیف یا با موانع غیرمتعارف (مثل حیوانات) دقت کمتری داشته باشد و هشدارهای کاذب در ترافیک شهری آزاردهنده باشند. نگهداری حسگرها نیز ضروری است.

مطالعه بیشتر: ایزوفیکس چیست و کدام ماشین‌ها ایزوفیکس دارند؟ - شهر ماشین

مقایسه انواع سیستم ترمز اضطراری

یکی از قطعات پرشماری که در خودروها استفاده می‌شود کنیستر است؛ اما این قطعه چه وظیفه‌ای دارد و علائم خرابی کنیستر چیست؟ در ادامه به این سؤالات پاسخ می‌دهیم.

کنیستر چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

بنزین مایعی کاملاً فرار با قابلیت تبخیر بالا است که در مجاورت گرما به‌راحتی بخار می‌شود. این موضوع باعث تجمع بخار بنزین در باک خودرو می‌شود که هم می‌تواند برای محیط‌زیست مضر باشد و باعث هدر رفت سوخت شود و هم خطر انفجار و آتش‌سوزی را به دنبال داشته باشد. به همین دلیل، در خودروها قطعه‌ای بنام کنیستر تعبیه شده است. کنیستر مخزنی حاوی زغال فعال است که توسط شلنگ، از یک سمت به باک بنزین و از سمت دیگر به منیفولد ورودی هوای موتور متصل می‌شود. این قطعه بخارات بنزین را در خود جذب می‌کند و زمانی که موتور خودرو روشن است، این بخارات را به منیفولد هوا می‌فرستد تا داخل موتور سوخته شود. زمانی که موتور خاموش است نیز کنیستر با جذب بخارات در خود، از ورود به آن به هوا جلوگیری می‌کند. به لطف این قطعه، هم سوخت هدر نمی‌رود و هم هوا آلوده نمی‌شود.

اجزای کنیستر

کنیستر از چند قطعه مختلف تشکیل شده که شامل موارد زیر می‌شود:

• زغال فعال: این زغال که داخل کنیستر وجود دارد، مثل اسفنج بخارات بنزین را جذب می‌کند
• بدنه کنیستر: کنیستر معمولاً بدنه‌ای استوانه‌ای شکل از جنس پلاستیک دارد که زغال فعال داخل آن ریخته می‌شود.
• شلنگ بخار بنزین: این درواقع ورودی کنیستر است که بخار را از باک کشیده و وارد کنیستر می‌کند.
• شلنگ منیفولد: این شلنگ بخارات بنزین که وارد کنیستر شده را به منیفولد هوا می‌فرستد تا سوزانه شود.
• لوله هوای آزاد: برای تبخیر بخارات بنزینی که توسط زغال جذب شده، باید هوا وارد کنیستر شود و به همین دلیل، در کنیستر لوله‌ای برای ورود هوای آزاد تعبیه شده است.
• فیلتر: در مسیر لوله هوای آزاد، فیلتری تعبیه شده که از ورود آلودگی به کنیستر جلوگیری می‌کند.
• شیر برقی: بین کنیستر و منیفولد هوا، یک شیر برقی تعبیه شده که توسط ECU باز یا بسته می‌شود.

شیوه کار کنیستر

بخارات بنزین از باک خودرو به داخل کنیستر هدایت و توسط زغال جذب می‌شود. هنگام روشن بودن موتور، مکش ناشی از کارکرد موتور باعث می‌شود هوای آزاد وارد کنیستر شده بنزینی که جذب زغال شده را بخار کند. سپس شیر برقی بین کنیستر و منیفولد هوا با دستورECUباز شده و بخارات به داخل منیفولد هدایت می‌شود. زمانی که موتور خاموش باشد، این شیر بسته می‌ماند تا بخارات درون کنیستر جمع شود.

مطالعه بیشتر: بهترین زمان تعویض باتری خودرو + طول عمر باتری خودرو - شهر ماشین

علائم خرابی کنیستر

اگر کنیستر خودرو خراب شده باشد، علائمی از خود نشان می‌دهد که در ادامه مرور می‌کنیم:

به مشام رسیدن بوی بنزین

اگر داخل کابین خودرو بوی بنزین به مشام می‌رسد می‌توان نشانه خرابی کنیستر باشد. البته این مشکل به دلایل دیگری هم می‌تواند رخ دهد ولی اگر بوی بنزین هرازگاهی به مشام برسد، به‌احتمال‌زیاد نشان از خرابی کنیستر یا شیر برقی آن دارد.

روشن شدن چراغ چک

یکی از علائم خرابی کنیستر خصوصاً در قسمت شیر برقی، روشن شدن چراغ چک است. البته این چراغ به دلایل متعددی می‌تواند روشن شود ولی اگر روشن شدن چراغ چک با به مشام رسیدن بوی بنزین همراه باشد، احتمال خرابی کنیستر بالا خواهد بود. برای اطمینان از دلیل روشن شدن چراغ چک حتماً از دیاگ استفاده کنید.

صدای تق‌تق از قسمت باک

اگر از سمت باک خودرو صدای تق‌تق می‌شنوید، به‌احتمال‌زیاد برای یکی از قطعات کنیستر مثل شلنگ‌ها، مخزن یا شیر برقی مشکلی پیش آمده است.

خروج بخار از باک بنزین

اگر کنیستر خودرو وظیفه خود را به‌درستی انجام ندهد، بخار بنزین داخل باک جمع می‌شود و هنگام باز کردن درب باک، متوجه خروج بخار بنزین خواهید شد.

زمان تعویض کنیستر

کنیستر یک قطعه مصرفی است که عمر مفیدی دارد و پس‌ازآن باید تعویض شود. البته برای تعویض این قطعه زمان مشخصی اعلام نشده ولی بعد از دو تا سه سال، معمولاً زغال داخل کنیستر قابلیت خود را از دست می‌دهد. علاوه بر این، احتمال خرابی شیر برقی کنیستر هم زیاد است؛ بنابراین، پس از هر دو تا سه سال، باید کنیستر را تست کنید تا از صحت عملکرد آن مطمئن شوید.

مطالعه بیشتر: علت کار نکردن فن کولر ماشین و نحوه حل مشکل - شهر ماشین

شیوه تست کنیستر

برای این کار، شلنگ ورود بخار بنزین از باک را جدا کنید، موتور را روشن کنید و انگشت خود را روی لوله ورودی بخار بنزین در کنیستر بگذارید. اگر مکش را احساس کردید، یعنی کنیستر درست کار می‌کند.

بازار خودروی کشورمان بسیار محدود است و اکثر مردم امکان انتخاب از بین صرفا چند گزینه اندک داخلی را دارند. به همین دلیل، خیلی‌ها و خصوصا جوان‌ها، به دلیل عدم امکان دسترسی به خودروهای اسپرت و قدرتمند، به دنبال راه‌هایی برای افزایش شتاب همین خودروهای داخلی هستند. این کار با انجام اقدامات مختلفی از موارد جزئی و کم‌هزینه گرفته تا تغییراتی اساسی و البته هزینه‌بر قابل انجام است. پرتیراژترین خودروهای داخلی که بیشتر هم توسط جوان‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرند، پژو 206 و 207 هستند و به همین دلیل، خیلی‌ها به دنبال دانستن راه‌های افزایش شتاب این دو خودرو هستند.

این دو خودرو با دو پیشرانه TU3 و TU5 تولید شده و می‌شوند اما موتور TU5 به دلیل حجم و قدرت بیشتر، جذابیت بیشتری دارد. علاوه بر این، TU5 یکی از پرکاربردترین موتورهای داخلی است که علاوه بر 206 و 207، در رانا، پژو پارس و پژو 405 هم ارائه شده است. ایران‌خودرو همچنین نسخه ارتقاءیافته این موتور را هم با نام TU5P یا پلاس در تارا و رانا پلاس ارائه کرده است. به همین دلیل قصد داریم در ادامه با راه‌های تقویت این پیشرانه بپردازیم.

پیشرانه TU5

پیش از آنکه به راه‌های افزایش شتاب پژو 206 و 207 بپردازیم بهتر است ابتدا با پیشرانه TU5 بیشتر آشنا شویم. همان‌طور که گفته شد، این یکی از پراستفاده‌ترین موتورهای ایران‌خودرو محسوب می‌شود و حتی قرار است نسخه‌ای از آن در محصولات سایپا یعنی شاهین و P90 هم استفاده شود. این موتور که درواقع متعلق به پژو 206 تیپ 5 است، با 1587 سی‌سی حجمموتور 16 سوپاپ، 105اسب بخارقدرت و 142 نیوتن متر گشتاور تولید می‌کند. موتور TU5 از اوایل دهه 90 شمسی برای پارس و 405 هم ارائه شد. در نسخه ارتقاءیافته این موتور یا همان TU5P که در تارا، رانا پلاس و 207 ارائه می‌شود، با تغییراتی مثل تجهیز به سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ و افزایش نسبت تراکم به 11، خروجی موتور به 113 اسب بخار قدرت و 144 نیوتن مترگشتاورافزایش پیدا کرده است.

مطالعه بیشتر: بهترین مکمل سوخت برای خودروهای چینی و خارجی | فول بوست

مکمل بنزین، مؤثرترین راه برای تقویت و افزایش شتاب پژو 206، 207، رانا

یکی از مؤثرترین و ساده‌ترین راه‌ها برای افزایش شتاب خودروهای مجهز به موتور TU5، استفاده از مکمل بنزین است. هرچند این پیشرانه قدیمی است و با بنزین معمولی هم می‌تواند کار کنند اما ازآنجایی‌که بنزین عرضه‌شده در کشورمان اکتان پایینی دارد، توان موتور را کاهش می‌دهد. با استفاده ازمکمل بنزیناما می‌توان عدد اکتان را افزایش داد. با این کار، احتراق در پیشرانه بهتر صورت می‌گیرد و موتور با ارائه حداکثر کارایی خود، شتاب بهتری را فراهم می‌کند. هرچه عدد اکتان بالاتر باشد، بنزین کیفیت بهتری خواهد داشت و موتورهایی مثل TU5 که نسبت تراکم نسبتاً بالایی دارد، بهتر کار خواهد کرد. ایران‌خودرو برای این پیشرانه عدد اکتان 87 و 95 را اعلام کرده که یعنی عملکرد موتور با بنزین اکتان 95 بهتر خواهد بود درحالی‌که اکتان بنزین معمولی در ایران 87 است. همچنین برای نسخه جدید این موتور یعنی TU5 پلاس کهنسبت تراکمبالاتری دارد، فقط بنزین اکتان 95 اعلام شده است. این یعنی خودروهای مجهز به موتور TU5P به بنزین سوپر نیاز دارند اما ازآنجایی‌که بنزین سوپر همیشه و همه‌جا در دسترس نیست، با استفاده از مکمل سوخت می‌توانعدد اکتان بنزین معمولیرا افزایش داده و به نزدیکی بنزین سوپر رساند.

مطالعه بیشتر: بهترین مکمل بنزین ایرانی + روش تشخیص | فول بوست

راه‌های تقویت و افزایش شتاب پژو 206، 207، رانا

علاوه براکتان بوسترکه ساده‌ترین راه افزایش شتاب خودروهایی مثل پژو 206 و 207 محسوب می‌شود، با انجام اقدامات دیگری هم می‌توان شتاب این خودروها را بهبود بخشید. اعمال تغییرات در پیشرانه TU5 در سطوح مختلفی قابل انجام است که از اقدامات ساده و کم‌هزینه آغاز شده و تا تغییرات بزرگ و اساسی ادامه پیدا می‌کند. در اینجا اما قصد داریم به تغییرات نسبتاً ساده بپردازیم که با هزینه‌ای نه‌چندان زیاد می‌تواند نتیجه قابل‌قبولی داشته باشد و شتاب خودروهای مجهز به موتور TU5 را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد.

استفاده از هدرز درپژو 206، 207، رانا

مهم‌ترین نقطه‌ضعف موتور TU5 منیفولد دود است؛ بنابراین، اولین قدم در تقویت این پیشرانه و افزایش قدرت آن استفاده از هدرز است.

استفاده از کیت مکش

مکش پیشرانه TU5 نسبتاً خوب است ولی می‌توان با استفاده از یک کیت مکش هوای خنک و فیلتر هوای اسپرت، این مکش را بهتر کرد و قدرت را افزایش داد.

افزایش نسبت تراکم

هرچند موتور TU5 در حالت استاندارد تراکم نسبتاً بالایی برابر با 10.5 دارد اما افزایش تراکم این موتور نتایج بسیار خوبی را خصوصاً در دورهای پایین به دنبال خواهد داشت. به همین دلیل است که ایران‌خودرو در نسخه جدید TU5P تراکم را به 11 افزایش داده است.

تعویض دریچه گاز

موتور TU5 توسط ایران‌خودرو با دو نوع دریچه گاز سیمی و برقی تولید شده است که هردو نوع را می‌توان با دریچه گاز موتور EF7 تعویض کرد که اندازه بزرگ‌تری دارد. البته اگر دریچه گاز اصلی موتور از نوع سیمی است باید با سیمی تعویض شود اگر برقی است با برقی.

تعویض سیستم اگزوز پژو 206، 207، رانا

ازآنجایی‌که پیشرانه TU5 نسبت تراکم بالایی دارد، پس از انجام مراحل قبلی برای حصول بهترین نتیجه تعویض سیستم اگزوز ضروری خواهد بود.

ریمپ

ریمپبه تنظیم مجدد فاکتورهای حیاتی عملکرد پیشرانه گفته می‌شود و با توجه به تغییراتی که در سطوح مختلف تقویت روی موتور صورت می‌گیرد (چه ابتدایی و چه حرفه‌ای)، به‌منظور دستیابی به بهینه‌ترین وضعیت کاری پیشرانه، ممکن است فاکتورهای بسیار مهمی مثل نسبت ترکیب سوخت و هوا، زمان‌بندی سیستم جرقه‌زنی، دمای فعال شدن فن سیستم خنک‌کننده و… به بازنگری یا اصطلاحاً ریمپ نیاز داشته باشد.

یکی از مشکلاتی که ممکن است برای هر خودرویی رخ دهد، تصادف است. تصادف بسته به شدت و نوع، می‌تواند آسیب‌های مختلفی به خودرو وارد کند. گاهی این آسیب‌ها فقط به بدنه یا سپرها وارد می‌شود که با صافکاری قابل تعمیر است اما گاهی شدت ضربه آن‌قدر بالا است که به شاسی خودرو هم آسیب میزند. در این صورت، ابتدا باید فرایند شاسی کشی روی خودرو انجام شود. ازاین‌رو، در ادامه قصد داریم به شاسی کشی خودرو بپردازیم.

شاسی ماشین چیست؟

شاسی درواقع، اسکلت‌بندی اصلی خودرو است که اجزای بدنه و قطعات فنی روی آن سوار می‌شود. شاسی برای تحمل وزن سایر قطعات، باید از جنس مقاوم و مستحکمی در برابر ضربه و خوردگی ساخته شود تا بتواند سال‌ها ساختار اصلی خودرو را حفظ کند و در برابر ضربه در تصادفات هم مقاوم باشد. علاوه بر این، شاسی باید تا حد امکان سبک باشد تا وزن خودرو زیاد نشود. به همین دلیل، برای ساخت شاسی خودرو آلیاژ خاصی از فولاد استفاده می‌شود که هم مستحکم است و هم وزن مناسبی دارد.

مطالعه بیشتر: چگونه با دستگاه دیاگ کار کنیم – آموزش دیاگ زدن - شهر ماشین

شاسی کشی ماشین چیست؟

همان‌طور که در ابتدا اشاره کردیم، در برخی تصادفات، شدت ضربه‌ای که به خودرو وارد می‌شود آن‌قدر شدید است که به شاسی هم آسیب میزند. این نوع آسیب معمولاً در تصادفات شدید از جلو یا عقب خودرو رخ می‌دهد. در این صورت، برای تعمیر خودرو، ابتدا باید شاسی به حالت اول بازگردانده شود که به این کار شاسی کشی میگویند.

شاسی کشی چطور انجام می‌شود؟

برای انجام شاسی کشی، ابتدا باید خودرو در جای خود ثابت شود. سپس قسمتی از شاسی که آسیب دیده و ضربه خورده است، توسط زنجیر و دستگاه‌های مخصوص کشیده می‌شود تا به حالت اولیه بازگردد. اگر آسیبی که به شاسی وارد شده خیلی شدید نباشد، صافکارها می‌توانند از طریق از شاسی کشی دستی بدون استفاده از دستگاه‌های اتوماتیک و با استفاده از یک میله که در زمین مهار شده اقدام به شاسی کشی خودرو کنند.

اگر آسیب شاسی خودرو شدید باشد اما باید از روش‌های پیشرفته‌تری استفاده کرد. یکی از این ‌روش‌ها، اتصال خودرو به چهارپایه است. در این روش، ابتدا چهار گوشه شاسی خودرو به چهارپایه‌ای که روی زمین یا روی یک اسکلت فلزی نصب شده است متصل می‌شود. سپس با استفاده از گیره‌های مخصوص، شاسی خودرو از چهار طرف کشیده می‌شود تا شاسی به حالت اولیه بازگردد. علاوه بر این، امروزه، دستگاه‌های پیشرفته‌ای برای شاسی کشی خودروها طراحی شده که دقت بسیار بالاتری نسبت شاسی کشی دستی دارند و می‌توانند شاسی‌های خودروهای مدرن را بهتر تعمیر کنند.

این دستگاه‌ها در دو گوشه خود دو ستون دارند که خودرو مقابل آن‌ها قرار می‌گیرد و روی دستگاه ثابت می‌شود؛ سپس یک سر زنجیر به ستون و سر دیگر به شاسی آسیب‌دیده متصل می‌شود. در مرحله بعد، بسته به نوع آسیب وارده، شاسی خودرو توسط ستون‌ها و زنجیر کشیده می‌شود تا به شکل اولیه بازگردد. علاوه بر این، دستگاه‌های شاسی کشی دیگری هم وجود دارد که هرکدام با اصول خاصی اقدام به شاسی کشی می‌کنند و تنها صافکاران حرفه‌ای می‌توانند با این دستگاه‌ها کار کنند.

مطالعه بیشتر: همه چیز در مورد روغن ترمز خودرو و انواع آن - شهر ماشین

آیا با شاسی کشی، خودرو به شرایط اول بازمی‌گردد؟

پاسخ این سؤال به میزان آسیبی که به شاسی خودرو وارد شده بستگی دارد. اگر آسیب جزئی باشد، شاسی کشی می‌تواند خودرو را به حالت اول بازگرداند اما اگر آسیبی که به شاسی وارد شده خیلی شدید باشد، داستان متفاوت خواهد بود. موضوع اول اینکه آلیاژهای فلزی وقتی ضربه شدیدی می‌خورند، حتی اگر به حالت اول بازگردانده شود، مقاومت اول را نخواهند داشت که این یعنی شاسی ضربه خورده نمی‌تواند با شاسی کشی استحکام و مقاومت اولیه خود را پیدا کند. علاوه بر این، اگر شاسی کشی به‌طور دقیق و درست انجام نشود، می‌تواند مشکلاتی مثل لاستیک سایی را ایجاد کند و باعث اختلال در فرمان‌پذیری خودرو شود. به همین دلیل، خودروهایی که از عقب یا جلو ضربه خورده‌اند، هنگام فروش افت قیمت زیادی خواهند داشت؛ بنابراین، هنگام خرید خودرو دست‌دوم بهتر است سراغ نمونه‌هایی بروید که شاسی سالمی دارند زیرا حتی اگر خودروهایی که شاسی کشی داشته‌اند را با قیمت کمتری خریداری کنید، در ادامه ممکن است با مشکلاتی مواجه شوید.

یکی از اصطلاحاتی که در بین علاقه‌مندان به خودرو زیاد می‌شنویم، ریمپ است. در ادامه به‌طور کامل توضیح خواهیم داد که ریمپ چیست و چرا انجام می‌شود.

پیش از پرداخت به rimap، ابتدا باید باECU خودروآشنا شویم زیرا ریمپ صرفاً از طریق این قطعه انجام می‌شود.

ECU چیست؟

با پیشرفت تکنولوژی در تمام صنایع، رفته‌رفته سیستم‌ها و تجهیزات الکترونیکی بسیار فراگیر شدند و خودروها هم از این قاعده مستثنی نبودند. در خودروها روزبه‌روز بر تعداد کنترلرهای الکترونیکی و ریزپردازنده‌ها اضافه شد که هرکدام وظایف مختلفی دارند. کنترل این ریزپردازنده‌ها توسط مغز خودرو صورت می‌گیرد که به آن ECU گفته می‌شود. این حروف مخفف Electronic Control Unit یاواحد کنترل الکترونیکیهستند. ECU درواقع کامپیوتر قدرتمندی است که اطلاعات را از حسگرها و کنترلرها مختلف خودرو دریافت کرده و پس از تحلیل و بررسی سیگنال‌های دریافتی، دستورهای لازم را به عملگرهای هر بخش ارسال می‌کند؛ بنابراین در یک جمله می‌توان گفت ECU مغز متفکر خودرو است که کنترل تمام ریزپردازنده‌ها و کنترلرهای الکترونیکی خودرو را در دست دارد.

ریمپ چیست؟

همان‌طور که توضیح دادیم، ECU کنترل تمام قسمت‌های الکترونیکی خودرو را در اختیار دارد. خودروسازان اما برای به حداکثر رساندن طول عمر موتور، افزایش قابلیت اطمینان، کاهش آلایندگی و مصرف سوخت و همین‌طور محدودیت‌هایی مثل قوانین آلایندگی، حداکثر عملکرد پیشرانه خودرو را در اختیار خریداران قرار نمی‌دهند و با توجه به موضوعاتی که گفته شد، از طریق نرم‌افزار ECU، به‌نوعی عملکرد موتور را در شرایطی ایده‌آل محدود می‌کنند. در ریمپ اما تنظیمات ECU تغییر داده می‌شود و نرم‌افزار پیش‌فرض سازنده با نرم‌افزار جدیدی جایگزین می‌شود که این تنظیمات و نرم‌افزار جدید مطابق با خواست مالک سفارشی‌سازی خواهد شد. این اقدام ساده، با رفع محدودیت‌هایی که سازنده از طریق ECU برای موتور اعمال کرده، حداکثر عملکرد پیشرانه را آزاد کرده و عملکرد خودرو را به میزان قابل‌توجهی بهبود می‌بخشد. با ریمپ، قدرت وگشتاور موتورمی‌تواند تا 20 درصد افزایش پیدا کند. در فرایند rimap، به‌منظور دستیابی به بهینه‌ترین وضعیت کاری پیشرانه، ممکن است فاکتورهای بسیار مهمی مثل نسبت ترکیب سوخت و هوا، زمان‌بندی سیستم جرقه‌زنی، دمای فعال شدن فن سیستم خنک‌کننده و… به بازنگری نیاز داشته باشد.

مطالعه بیشتر: مزایا و معایب سیستم تزریق سوخت مستقیم یا GDI - شهر ماشین

ریمپ چه بهبودهایی را به دنبال دارد؟

• کاهش تأخیر پدال گاز در خودروهای دریچه گاز برقی
• از بین بردن کپ کردن خودرو در دورهای پایین
• کاهش مصرف سوخت
• افزایش قدرت و گشتاور
• کاهش تأثیر کولر روی توان خودرو
• تنظیم دمای روشن شدن فن

مطالعه بیشتر: وظیفه پمپ بنزین خودرو + نشانه خرابی پمپ بنزین ماشین - شهر ماشین

آیا ریمپ خوب است؟

ریمپ کردن خودرو علاوه بر مواردی که در بالا گفته شد، مزیت‌هایی هم دارد که عبارت‌اند از:

هزینه پایین

ریمپ کردن خودرو هزینه خیلی بالایی ندارد و راهی نسبتاً کم‌هزینه برای بهبود عملکرد خودرو و افزایش شتاب و کشش آن محسوب می‌شود.

عدم نیاز به تغییرات فیزیکی

در ریمپ کردن نیازی به تغییر یا تعویض هیچ‌کدام از قطعات فنی و فیزیکی خودرو نیز و تغییرات صرفاً از طرق نرم‌افزار صورت می‌گیرد.

آیا ریمپ قابل برگشت است

در بسیاری از موارد، rimap خودرو برگشت‌پذیر خواهد بود و می‌توان دوباره همان نرم‌افزار استاندارد کارخانه را روی ECU نصب کرد تا خودرو به شرایط اولیه بازگردد.

آیا ریمپ ضرر دارد؟

ریمپ کردن در کنار همه مزایایی که دارد، معایبی را هم به دنبال خواهد داشت که عبارت‌اند از:

باطل کردن گارانتی خودرو

هرچند ریمپ صرفاً یک تغییر نرم‌افزاری است ولی ازآنجایی‌که تنظیمات استاندارد پیشرانه را تغییر می‌دهد، باعث ابطال گارانتی خودروهای نو خواهد شد.

احتمال خرابی موتور

هرچند با ریمپ عملکرد خودرو افزایش پیدا خواهد کرد اما انجام این کار می‌تواند فشار بیشتری به موتور خودرو وارد کند که این می‌تواند باعث کاهش قابلیت اطمینان ماشین شود زیرا با ریمپ ممکن است قطعات زودتر از آنچه که انتظار می‌رود، فرسوده و خراب شوند.

چرا ریمپ از ابتدا توسط سازنده انجام نمی‌شود؟

همان‌طور که توضیح دادیم، خودروسازان در عرضه خودروهای خود با محدودیت‌هایی مثل رعایت قوانین آلایندگی مواجه هستند و به همین دلیل، عملکرد موتور را محدود می‌کنند. همچنین سازندگان می‌خواهند طول عمر پیشرانه را به حداکثر برسانند از و خرابی‌های زودرس احتمالی جلوگیری کنند. به همین دلیل، نرم‌افزار پیش‌فرض ECU به‌گونه‌ای تنظیم می‌شود که حداکثر فشار را روی پیشرانه وارد نکند. علاوه بر این، ازآنجایی‌که خودروسازان خودروهای خود را با گارانتی عرضه می‌کنند و می‌خواهند در دوران گارانتی با کمترین مراجعه ممکن برای خرابی و تعمیرات مواجه شوند، عملکرد موتور را در سطح حداکثری تنظیم نمی‌کنند تا از فشار روی قطعات کاسته شود.

اکتان بوسترها یا تقویت‌کننده‌های اکتان، افزودنی‌های شیمیایی هستند که به بنزین اضافه می‌شوند تا عدد اکتان (RON یا Research Octane Number) را افزایش دهند، معمولاً بین ۲ تا ۱۰ واحد. این خاصیت اکتان‌افزا کمک می‌کند تا موتورهای بنزینی با عملکرد بالا، مانند موتورهای با نسبت تراکم بالا یاتوربوشارژ، بدون پدیده ناکینگ (احتراق زودتر از موعد در موتور) کار کنند. ناکینگ زمانی رخ می‌دهد که سوخت زودتر از موعد در سیلندر منفجر شود و باعث آسیب به موتور شود. مواد مختلفی مانند الکل‌ها (مانند اتانول و متانول)، اترها (مانند MTBE و ETBE)، ترکیبات آروماتیک (مانند تولوئن و زایلن)، ترکیبات ارگانومتالیک (مانند MMT و فروسن) و دیگر مواد مانند آنیلین و مشتقات نیتروژن‌دار در این افزودنی‌ها استفاده می‌شوند. این مقاله به بررسی تمام این مواد، مکانیسم عملکرد آن‌ها، مزایا، معایب و مقایسه‌شان می‌پردازد. همچنین، با نگاهی به جنبه‌های زیست‌محیطی و ایمنی، درک جامعی از نقش اکتان بوسترها در صنعت سوخت ارائه می‌دهد تا رانندگان و متخصصان بتوانند انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشند.

مقدمه‌ای بر عدد اکتان

عدد اکتانمعیاری برای مقاومت سوخت در برابر احتراق زودرس است که در موتورهای بنزینی اهمیت زیادی دارد. این عدد بر اساس آزمایش‌های استاندارد مانند روش تحقیق (RON) محاسبه می‌شود، جایی که سوخت با مخلوطی از ایزواکتان (عدد ۱۰۰) و هپتان (عدد ۰) مقایسه می‌گردد. افزایش عدد اکتان اجازه می‌دهد موتورها با کارایی بالاتر عمل کنند، مصرف سوخت کاهش یابد و آلایندگی کمتری تولید شود. بدون اکتان کافی، موتورها دچار ناکینگ می‌شوند که می‌تواند به پیستون‌ها و سوپاپ‌ها آسیب بزند. اکتان بوسترها با تغییر ترکیب شیمیایی سوخت، این مقاومت را افزایش می‌دهند و برای خودروهای اسپرت یا قدیمی مفید هستند.

اکتان بوسترها چیست؟

اکتان بوسترافزودنی‌هایی است که به بنزین اضافه می‌شوند تا عدد RON را بهبود بخشند. این محصولات معمولاً در بطری‌های کوچک فروخته می‌شوند و می‌توانند تا ۱۰ واحد اکتان را افزایش دهند، بسته به نوع و غلظت. آن‌ها برای موتورهایی طراحی شده‌اند که نیاز به سوخت با اکتان بالا دارند اما دسترسی به آن ندارند. عملکرد آن‌ها بر اساس اختلاط با سوخت و تغییر سرعت احتراق استوار است. استفاده از این بوسترها می‌تواند عملکرد موتور را بهبود بخشد، اما باید با احتیاط باشد زیرا برخی مواد ممکن است به کاتالیزورها یا محیط زیست آسیب بزنند.

مطالعه بیشتر: علت واشر زدن ماشین و علائم سوختن واشر سر سیلندر - شهر ماشین

معرفی انواع مواد جهت افزایش اکتان

الکل‌ها (Alcohols)

الکل‌ها مانند اتانول و متانول از محبوب‌ترین مواد اکتان‌افزا هستند که به طور طبیعی عدد RON را افزایش می‌دهند. اتانول، که اغلب از ذرت یا نیشکر تولید می‌شود، می‌تواند RON را تا ۵-۷ واحد بالا ببرد. این ماده با جذب حرارت در هنگام تبخیر، دمای احتراق را کاهش می‌دهد و از ناک جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، اتانول اکسیژن‌دار است و احتراق کامل‌تری ایجاد می‌کند که منجر به کاهش آلاینده‌های مانندمونوکسید کربنمی‌شود.با این حال، اتانول رطوبت را جذب می‌کند که می‌تواند باعث خوردگی در سیستم سوخت‌رسانی شود، به ویژه در خودروهای قدیمی بدون قطعات مقاوم. در غلظت‌های بالا، ممکن است نیاز به تنظیم موتور باشد تا از کاهش قدرت جلوگیری شود. مطالعات نشان می‌دهد که مخلوط ۱۰ درصدی اتانول (E10) در بنزین استاندارد، RON را حدود ۲-۳ واحد افزایش می‌دهد، اما برای افزایش بیشتر، غلظت‌های بالاتر مانندبنزین E85مورد نیاز است که تنها در موتورهای فلکس‌فویل قابل استفاده است.

متانول، الکل دیگری است که RON بسیار بالایی (حدود ۱۰۹) دارد و می‌تواند افزایش چشمگیری ایجاد کند، تا ۱۰ واحد در مخلوط‌های کم. این ماده در مسابقات اتومبیل‌رانی محبوب است زیرا خنک‌کنندگی عالی فراهم می‌کند و قدرت موتور را افزایش می‌دهد. با این وجود، متانول سمی است و می‌تواند به چشم و پوست آسیب بزند، بنابراین نیاز به احتیاط در زمان استفاده دارد. همچنین،متانول با برخی مواد پلاستیکی و لاستیکی واکنش نشان می‌دهد و ممکن است به شیلنگ‌ها و واشرها آسیب بزند.در مقایسه با اتانول، متانول انرژی کمتری دارد (حدود نصف بنزین) که می‌تواند مصرف سوخت را افزایش دهد. استفاده از متانول در سوخت‌های تجاری محدود است به دلیل مسائل زیست‌محیطی، اما در افزودنی‌های تخصصی، همچنان نقش کلیدی دارد. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که ترکیب متانول با دیگر مواد می‌تواند اثرات منفی را کاهش دهد و کارایی را بهبود بخشد.

اترها (Ethers) مثل تیل ترت‌بوتیل اتر (MTBE) و اتیل ترت‌بوتیل اتر (ETBE)

اترها مانندمتیل ترت‌بوتیل اتر(MTBE) و اتیل ترت‌بوتیل اتر (ETBE) برای افزایش اکتان استفاده می‌شوند و RON را تا ۸-۱۰ واحد بالا می‌برند. MTBE با عدد اکتان ۱۱۰، احتراق را تثبیت می‌کند و از تشکیل رسوبات جلوگیری می‌نماید. این ماده در دهه ۱۹۹۰ محبوب بود زیرا آلایندگی را کاهش می‌داد، اما بعداً به دلیل آلودگی آب‌های زیرزمینی ممنوع شد در بسیاری کشورها. MTBE به راحتی در آب حل می‌شود و می‌تواند طعم و بوی نامطلوبی ایجاد کند، که منجر به نگرانی‌های بهداشتی شد. جایگزین‌هایی مانند ETBE که از اتانول مشتق می‌شود، کمتر سمی هستند و اثرات زیست‌محیطی کمتری دارند. ETBE عدد RON را مشابه MTBE افزایش می‌دهد و در عین حال پایداری بیشتری در محیط دارد.

ETBE با ترکیب اتانول و ایزوبوتن تولید می‌شود و عدد اکتان حدود ۱۱۱ دارد. این ماده نه تنها اکتان را افزایش می‌دهد بلکه فشار بخار سوخت را کنترل می‌کند و از تبخیر بیش از حد جلوگیری می‌نماید. در اروپا، ETBE در سوخت‌های زیستی رایج است و می‌تواند تا ۱۵ درصد در بنزین مخلوط شود. با این حال، تولید آن گران‌تر است و نیاز به زیرساخت‌های خاصی دارد. مطالعات نشان می‌دهد که ETBE آلاینده‌های کمتری مانند بنزن تولید می‌کند، اما ممکن است به تشکیل اوزون در لایه تروپوسفر کمک کند. در مقایسه با MTBE، ETBE کمتر در آب حل می‌شود و ریسک آلودگی کمتری دارد که آن را به گزینه‌ای ایمن‌تر برای افزودنی‌های مدرن تبدیل می‌کند.

ترکیبات آروماتیک (Aromatic Compounds)

ترکیبات آروماتیک مانندتولوئنو زایلن از هیدروکربن‌های حلقوی هستند که RON را به طور مؤثر افزایش می‌دهند، تا ۵-۸ واحد. تولوئن با عدد اکتان ۱۱۴، سرعت احتراق را کند می‌کند و پایداری سوخت را بهبود می‌بخشد. این ماده در بنزین‌های مسابقه‌ای استفاده می‌شود زیرا قدرت بالایی فراهم می‌کند بدون نیاز به تغییرات عمده در موتور. با این حال، تولوئن سمی است و می‌تواند باعث مشکلات تنفسی شود، بنابراین در غلظت‌های بالا محدود است. همچنین، ترکیبات آروماتیک می‌توانند رسوبات کربنی ایجاد کنند که به موتور آسیب بزند. در صنعت، تولوئن اغلب با دیگر مواد ترکیب می‌شود تا اثرات منفی کاهش یابد.

زایلن، مخلوطی از ایزومرها، RON حدود ۱۱۷ دارد و مشابه تولوئن عمل می‌کند. این ماده ارزان و در دسترس است، اما آلایندگی بالایی مانند هیدروکربن‌های نسوخته تولید می‌کند. در مقررات مدرن، محتوای آروماتیک در بنزین محدود شده تا آلودگی هوا کاهش یابد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که ترکیب زایلن با اکسیژن‌دارهایی مانند اتانول، تعادل مناسبی بین عملکرد و حفاظت از محیط زیست ایجاد می‌کند. این ترکیبات برای موتورهای با عملکرد بالا ایده‌آل هستند اما نیاز به نظارت دارند.

ترکیبات ارگانومتالیک (Organometallic Compounds)

ترکیبات ارگانومتالیک مانندمتیل‌سیکلوپنتادینیل منگنز تری‌کربونیل(MMT) و فروسن (Ferrocene) برای افزایش اکتان استفاده می‌شوند و می‌توانند RON را تا ۲-۵ واحد بالا ببرند. MMT با آزادسازی منگنز در احتراق، رادیکال‌های آزاد را کنترل می‌کند و از احتراق زودرس جلوگیری می‌نماید. این ماده در اکثر کشورها به دلیل نگرانی‌های بهداشتی مثل در ایالات متحده محدود شده است. منگنز می‌تواند به سیستم عصبی آسیب بزند و آلاینده‌های سمی تولید کند. با این حال، در غلظت‌های کم، MMT مؤثر است و به عنوان جایگزین سرب استفاده می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد که MMT رسوبات کمتری نسبت به سرب ایجاد می‌کنداما همچنان نیاز به فیلترهای پیشرفته دارد و کاتالیزور، سنسور اکسیژن، انژکتورها و شمع‌ها آسیب می‌رند.

فروسن، ترکیب آهن‌دار، RON را با مکانیسم مشابه افزایش می‌دهد و در افزودنی‌های تخصصی محبوب است. این ماده پایدار است و احتراق تمیزتری فراهم می‌کند. فروسن می‌تواند بهکاهش دودکمک کند اما آهن می‌تواند به کاتالیزورها آسیب بزند. در مسابقات، فروسن برای موتورهای با سوخت بالا استفاده می‌شود. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که ترکیب فروسن با دیگر مواد، اثرات منفی را کاهش می‌دهد و کارایی را بهبود می‌بخشد. این ترکیبات برای کاربردهای خاص مناسب هستند اما نیاز به مقررات کنترلی بیشتری دارند.

آنیلین (Aniline)

آنیلین یک ترکیب آروماتیک آمین‌دار است که به عنوان اکتان بوستر در افزودنی‌های بنزین استفاده می‌شود و می‌تواند RON را تا ۳-۶ واحد افزایش دهد. این ماده با کاهش سرعت احتراق و کنترل رادیکال‌های آزاد، از ناک موتور جلوگیری می‌کند. آنیلین در گذشته بیشتر در سوخت‌های مسابقه‌ای و صنعتی به کار می‌رفت، زیرا ارزان و مؤثر بودند. با این حال، سمیت بالای آن، که می‌تواند باعث مشکلات خونی مانند مت‌هموگلوبینمی شود، استفاده‌اش را محدود کرده است. در مطالعات، نشان داده شده که آنیلین در مقایسه با اترها، اثربخشی بالاتری در غلظت‌های کم دارد، اما نیاز به ترکیب با مواد دیگر برای کاهش ریسک‌های بهداشتی دارد. همچنین،آنیلین می‌تواند با فلزات واکنش دهد و رسوباتی ایجاد کند که به سیستم سوخت‌رسانی آسیب بزند. در صنعت مدرن، آنیلین اغلب به عنوان پایه برای مشتقات پیشرفته‌تر استفاده می‌شود تا اثرات منفی کاهش یابد. پژوهش‌های اخیر بر روی تأثیر آنیلین بر آلایندگی نشان می‌دهد که می‌تواندNOxرا افزایش دهد، بنابراین در مناطق با مقررات سخت زیست‌محیطی، کمتر توصیه می‌شود. با وجود این، در کشورهای در حال توسعه، هنوز در برخی افزودنی‌ها یافت می‌شود به دلیل هزینه پایین. برای استفاده ایمن، غلظت آنیلین باید زیر ۱ درصد نگه داشته شود تا از آسیب به موتور و سلامت جلوگیری شود. همچنین، ترکیب آنیلین با الکل‌ها می‌تواند تعادل خوبی بین عملکرد و ایمنی ایجاد کند. این ماده در آزمایشگاه‌ها برای تست‌های اکتان استفاده می‌شود و داده‌های دقیقی از افزایش RON ارائه می‌دهد.

در جنبه‌های فنی، آنیلین با عدد اکتان بالای خود (حدود ۱۲۰ در حالت خالص)، گزینه‌ای جذاب برایبنزین معمولییا کیفیت پایین است. مکانیسم عملکرد آن بر اساس جذب الکترون‌ها در فرآیند احتراق است که زنجیره واکنش‌ها را کند می‌کند. با این حال، مطالعات بهداشتی تأکید می‌کنند که قرارگیری طولانی‌مدت با آنیلین می‌تواند سرطان‌زا باشد، بنابراین در اتحادیه اروپا و ایالات متحده، محدودیت‌های شدیدی اعمال شده است. جایگزین‌های آنیلین مانند مشتقاتش، اثرات مشابهی با ریسک کمتر ارائه می‌دهند. در مقایسه با ارگانومتالیک‌ها، آنیلین فلزات سمی آزاد نمی‌کند، اما مسائل حلالیت آن در بنزین نیاز به امولسیفایرها دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که افزودن ۰.۵ درصد آنیلین می‌تواند RON را ۴ واحد افزایش دهد بدون تغییرات عمده در موتور. با این وجود، در خودروهای مدرن با سنسورهای پیشرفته، ممکن است به دلیل تغییر در ترکیب سوخت در زمان مصرف کدهای خطا ایجاد کند. برای کاربردهای صنعتی، آنیلین در ترکیب با آروماتیک‌ها استفاده می‌شود تا پایداری سوخت بهبود یابد. در نهایت، انتخاب آنیلین باید با ارزیابی ریسک-فایده همراه باشد، به ویژه در مناطقی با دسترسی محدود به سوخت‌های با اکتان بالا قابل مصرف است.

N-متیل‌آنیلین (N-Methylaniline)

N-متیل‌آنیلین (NMA) یک مشتق از آنیلین است که به عنوان اکتان بوستر مؤثر عمل می‌کند و RON را تا ۵-۸ واحد افزایش می‌دهد. این ماده با افزودن گروه متیل به نیتروژن، پایداری بیشتری نسبت به آنیلین دارد و کمتر سمی است. NMA در سوخت‌های تجاری به ویژه در آسیا و روسیه محبوب است زیرا می‌تواند در غلظت‌های کم (۰.۵-۱ درصد) اثربخشی بالایی نشان دهد. مکانیسم آن مشابه آنیلین است، اما گروه متیل سرعت احتراق را بهتر کنترل می‌کند و از تشکیل رسوبات جلوگیری می‌نماید. مطالعات نشان می‌دهد که NMA ۴۰ درصد مؤثرتر از آنیلین است در افزایش اکتان، که آن را گزینه‌ای اقتصادی می‌سازد. با این حال، همچنان ریسک‌های بهداشتی مانند تحریک پوست و چشم وجود دارد، بنابراین نیاز به handling ایمن دارد. در صنعت، NMA اغلب با اترها ترکیب می‌شود تا اثرات سینرژیک ایجاد کند و آلایندگی را کاهش دهد. پژوهش‌های اخیر بر روی تأثیر NMA بر کاتالیزورها تأکید می‌کند که در غلظت‌های بالا ممکن است به آن‌ها آسیب بزند. این ماده در بنزین‌های بدون سرب جایگزین مناسبی برای MMT است و می‌تواند عمر موتور را افزایش دهد. برای استفاده در مصارف روزمره، توصیه می‌شود با بنزین پایه با کیفیت مخلوط شود تا از مشکلات احتمالی جلوگیری شود.

N-متیل‌آنیلین در مقایسه با الکل‌ها، انرژی بیشتری حفظ می‌کند و مصرف سوخت را افزایش نمی‌دهد. این ویژگی آن را برای موتورهای با عملکرد بالا مناسب می‌سازد. با این وجود، در مقررات زیست‌محیطی، محتوای نیتروژن‌دار محدود شده زیرا می‌تواند NOx تولید کند. آزمایش‌ها نشان می‌دهد که افزودن ۱ درصد NMA می‌تواند RON را از ۹۲ به ۹۸ برساند، که برای خودروهای توربو ایده‌آل است. جایگزین‌های NMA مانند دی‌فنیل‌آمین، اثربخشی کمتری دارند اما ایمن‌تر هستند. در تولید، NMA از آنیلین و متانول سنتز می‌شود و هزینه پایینی دارد. پژوهش‌ها بر روی اثرات طولانی‌مدت تأکید می‌کنند که ممکن است به سیستم اگزوز آسیب بزند اگر فیلترها مناسب نباشند. در کاربردهای مسابقه‌ای، NMA با نیترومتان ترکیب می‌شود تا قدرت حداکثری فراهم کند. در نهایت، انتخاب NMA باید با توجه به نیازهای موتور و مقررات محلی، با تأکید بر ایمنی و کارایی انجام شود.

دی‌اتیل‌آمین (Diethylamine)

دی‌اتیل‌آمین یک آمین آلیفاتیک است که به عنوان اکتان بوستر در مطالعات تجربی استفاده می‌شود و RON را تا ۴-۷ واحد افزایش می‌دهد. این ماده با کنترل زنجیره‌های رادیکالی در احتراق، از احتراق زودرس یا همان ناک جلوگیری می‌کند. دی‌اتیل‌آمین در مقایسه با آنیلین، کمتر آروماتیک است و بنابراین آلایندگی کمتری تولید می‌کند. با این حال، فراریت بالای آن می‌تواندفشار بخار سوخترا افزایش دهد و ریسک تبخیر را بالا ببرد. مطالعات نشان می‌دهد که دی‌اتیل‌آمین در ترکیب با استرها، اثرات سینرژیک دارد و می‌تواند CO را کاهش دهد. سمیت آن کمتر از آنیلین است اما همچنان تحریک‌کننده است و نیاز به احتیاط دارد. در صنعت، این ماده در افزودنی‌های غیرمتداول استفاده می‌شود و برای بنزین‌های با کیفیت پایین مناسب است. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که غلظت ۰.۵ درصد کافی است برای افزایش قابل توجه اکتان بدون آسیب به موتور. این آمین می‌تواند با مواد پلاستیکی واکنش دهد، بنابراین در خودروهای قدیمی کمتر توصیه می‌شود. برای کاربردهای مدرن، ترکیب با فنول‌ها می‌تواند پایداری را بهبود بخشد.

دی‌اتیل‌آمین در جنبه‌های زیست‌محیطی، به دلیل عدم تولید فلزات سمی، برتری دارد نسبت به ارگانومتالیک‌ها. با این وجود، می‌تواند آمونیاک آزاد کند که به آلودگی کمک می‌کند. آزمایش‌های موتور نشان می‌دهد که استفاده از آن قدرت را ۵-۱۰ درصد افزایش می‌دهد در شرایط بار بالا. جایگزین‌های آن شامل دیگر آمین‌ها مانند تری‌اتیل‌آمین است که اثربخشی مشابهی دارند. تولید دی‌اتیل‌آمین ارزان است و از اتیلن مشتق می‌شود. پژوهش‌ها بر روی تأثیر بر مصرف سوخت تأکید می‌کنند که ممکن است آن را کمی افزایش دهد به دلیل انرژی پایین‌تر. در مسابقات، این ماده با الکل‌ها ترکیب می‌شود تا خنک‌کنندگی فراهم کند. در نهایت، دی‌اتیل‌آمین گزینه‌ای تخصصی است برای مواردی که نیاز به افزایش اکتان بدون تغییرات عمده وجود دارد، اما نظارت بر آلایندگی ضروری است.

استرها (Esters) مانند دیمتیل مالونات (Dimethyl Malonate)

استرها مانند دیمتیل مالونات به عنوان اکتان بوسترها عمل می‌کنند و RON را تا ۳-۶ واحد افزایش می‌دهند. این مواد با افزودن اکسیژن به سوخت، احتراق کامل‌تری ایجاد می‌کنند و از ناک جلوگیری می‌نمایند. دیمتیل مالونات در مطالعات اخیر نشان داده که CO را افزایش می‌دهد اماHCرا کاهش می‌دهد. این استر از اسید مالونیک مشتق می‌شود و در افزودنی‌های غیرمتداول استفاده می‌شود. مزایای آن شامل پایداری حرارتی بالا و عدم خوردگی است. با این حال، در غلظت‌های بالا ممکن است فشار بخار را تغییر دهد. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که ترکیب با آمین‌ها، اثرات بهتری ایجاد می‌کند. دیمتیل مالونات ارزان است و می‌تواند دربنزین‌های زیستیاستفاده شود. مطالعات موتور نشان می‌دهد که ۱ درصد افزودن، RON را ۴ واحد بالا می‌برد. این ماده کمتر سمی است نسبت به آمین‌ها و برای محیط زیست مناسب‌تر است. برای کاربردهای روزمره، با الکل‌ها ترکیب می‌شود تا تعادل برقرار شود.

در مقایسه با اترها، استرها مانند دیمتیل مالونات، حلالیت بهتری در آب ندارند و ریسک آلودگی کمتری دارند. مکانیسم عملکرد بر اساس آزادسازی اکسیژن در احتراق است که رادیکال‌ها را کنترل می‌کند. با این وجود، ممکن است به برخی واشرها آسیب بزند اگر موتور سازگار نباشد. آزمایش‌ها نشان می‌دهد که در موتورهای دیزلی نیز مؤثر است اما تمرکز بر بنزینی است. جایگزین‌های استرها شامل دیمتیل کربنات است که NOX را کاهش می‌دهد. تولید استرها از منابع تجدیدپذیر امکان‌پذیر است و پایداری را افزایش می‌دهد. پژوهش‌ها بر روی اثرات طولانی‌مدت تأکید می‌کنند که رسوبات کمتری ایجاد می‌کند. در صنعت، استرها در سوخت‌های پیشرفته استفاده می‌شوند تا مقررات آلایندگی رعایت شود.در نهایت، دیمتیل مالونات گزینه‌ای نوظهور برای افزایش اکتان با تأکید بر حفاظت از محیط زیست است.

کتون‌ها (Ketones) مانند متیل اتیل کتون (Methyl Ethyl Ketone)

کتون‌ها مانند متیل اتیل کتون (MEK) به عنوان اکتان بوسترها RON را تا ۴-۷ واحد افزایش می‌دهند. این مواد با گروه کربونیل، احتراق را تثبیت می‌کنند و قدرت را بالا می‌برند. MEK در افزودنی‌های خانگی و مسابقه‌ای استفاده می‌شود و می‌تواند اکتان را به بیش از ۱۰۰ برساند. مزایای آن شامل خنک‌کنندگی و کاهش دود است. با این حال، فراریت بالا ریسک آتش‌سوزی دارد. مطالعات نشان می‌دهد که ۲-۳ اونس MEK در گالن بنزین، اکتان را ۲-۳ واحد افزایش می‌دهد. این کتون ارزان و در دسترس است اما سمی است و نیاز به احتیاط دارد. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که ترکیب با تولوئن، اثرات بهتری ایجاد می‌کند. برای موتورهای قدیمی، MEK مفید است اما در مدرن‌ها ممکن است سنسورها را مختل کند.

کتون‌ها در مقایسه با الکل‌ها، انرژی بالاتری دارند و مصرف را کاهش می‌دهند. مکانیسم بر اساس جذب حرارت است که دما را کنترل می‌کند. با این وجود، ممکن است به پلاستیک‌ها آسیب بزند. آزمایش‌ها نشان می‌دهد که MEK قدرت را ۱۰-۲۰ اسب بخار افزایش می‌دهد در مسابقات. جایگزین‌ها شامل استون است که اثربخشی کمتری دارد. تولید کتون‌ها صنعتی است و هزینه پایینی دارد. پژوهش‌ها بر روی آلایندگی تأکید می‌کنند که HC را کاهش می‌دهد. در کاربردهای تخصصی، کتون‌ها با نیترو ترکیبات ترکیب می‌شوند. در نهایت، MEK گزینه‌ای قدرتمند است برای افزایش اکتان اما با ریسک‌های ایمنی.

اولفین‌ها (Olefins)

اولفین‌ها مانند ایزوبوتن به عنوان اجزای اصلی در بنزین کرک شده، RON را تا ۵-۸ واحد افزایش می‌دهند. این مواد هیدروکربن‌های غیراشباع هستند. که در FCC تولید می‌شوند و ۴۰-۶۰ درصد بنزین را تشکیل می‌دهند. اولفین‌ها با شاخه‌بندی بالا، اکتان بیشتری ایجاد می‌کنند. مزایای آن‌ها شامل افزایش کارایی و کاهش هزینه است. با این حال، آلایندگی بالا مانند اوزون تولید می‌کنند و در مقررات محدود شده‌اند. مطالعات نشان می‌دهد که کاهش اولفین‌ها اکتان را پایین می‌آورد مگر با افزودنی‌ها. اترفیکاسیون اولفین‌ها اکتان را حفظ می‌کند در حالی که محتوا را کاهش می‌دهد. برای بنزین سوپر، اولفین‌ها با ایزومریزاسیون ترکیب می‌شوند. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که اولفین‌ها محیطی نیستند اما ضروری برای اکتان هستند.

اولفین‌ها در مقایسه با پارافین‌ها، اکتان بالاتری دارند اما ناپایدارتر هستند. مکانیسم بر اساس ساختار دوگانه است که احتراق را کند می‌کند. با این وجود، ممکن است رسوب ایجاد کنند. آزمایش‌ها نشان می‌دهد که C5 اولفین‌ها در الکیلیشن، اکتان را افزایش می‌دهند. جایگزین‌ها شامل ایزوپارافین‌ها هستند که سبزترند. اولفین‌ها از فرآیند شکست کاتالیزوری تولید می‌شوند و فراوان هستند. پژوهش‌ها بر کاهش آلایندگی با استفاده از پس‌پردازش تمرکز دارند. در صنعت، اولفین‌ها برای مخازن بنزین ضروری هستند. در نهایت، مدیریت اولفین‌ها برای ایجاد تعادل بین اکتان و حفاظت از محیط زیست کلیدی است.

ایزوپارافین‌ها (Isoparaffins)

ایزوپارافین‌ها مانند ۲,۲,۴-تری‌متیل‌پنتان (ایزواکتان) پایه اکتان بالا هستند و RON را تا ۶-۱۰ واحد افزایش می‌دهند.این مواد پارافین‌های شاخه‌دار هستند که از طریق ایزومریزاسیون تولید می‌شوند و نسبت به اولفین‌ها سبزترند. مزایای آن‌ها شامل اکتان بالا بدون آلایندگی زیاد است. مطالعات نشان می‌دهد که ایزوپارافین‌ها در سوخت‌های مصنوعی تولیدشده از گاز سنتز، اکتان را بهبود می‌بخشند. با افزایش شاخه‌بندی، اکتان بیشتر می‌شود. با این حال، تولید گران است. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که ایزوپارافین‌ها جایگزین خوبی برای آروماتیک‌ها هستند. برای مخزن بنزین، ایزوپارافین‌ها اکتان را بدون بنزن فراهم می‌کنند. این مواد پایدار و غیرسمی هستند.

ایزوپارافین‌ها در مقایسه با ناپارافین‌ها، مقاومت بالاتری به ناک دارند. مکانیسم عملکرد بر اساس ساختار شاخه‌دار است که احتراق را بهینه می‌کند. با این وجود، انرژی کمتری دارند. آزمایش‌ها نشان می‌دهد که در C5/C6 ایزومریزاسیون، RON ۱۰ واحد افزایش می‌یابد. جایگزین‌ها شامل اولفین‌ها هستند اما کمتر سبز. تولید از نفت خام است و تجدیدپذیر می‌شود. پژوهش‌ها بر روی سنتز مستقیم تمرکز دارند. در صنعت، ایزوپارافین‌ها برایبنزین سوپرضروری هستند. در نهایت، ایزوپارافین‌ها آینده اکتان بوستر هستند با تمرکز بر پایداری.

نیترو ترکیبات (Nitro Compounds) مانند نیترومتان (Nitromethane)

نیترو ترکیبات مانند نیترومتان RON را تا ۵-۱۰ واحد افزایش می‌دهند و در مسابقات محبوب هستند.نیترومتانبا فرمول CH3NO2، اکسیژن‌دار است و قدرت را بالا می‌برد. مزایای آن شامل افزایش اسب بخار تا ۲۰ درصد است. با این حال، فرار و خطرناک است و می‌تواند انفجار ایجاد کند. مطالعات نشان می‌دهد که نیترومتان مخلوط با بنزین، اکتان را بدون ادعای مستقیم افزایش می‌دهد. این ماده در الکل متانول کاربرد دارد اما برای بنزین هم استفاده می‌شود. پژوهش‌ها تأکید می‌کنند که نیترومتان مخلوط را لین می‌کند و نیاز به تنظیم دارد. برای ایمنی، غلظت کم توصیه می‌شود.

نیترومتان در مقایسه با الکل‌ها، قدرت بیشتری فراهم می‌کند اما سمی است. مکانیسم بر اساس آزادسازی اکسیژن و نیتروژن است که احتراق را تقویت می‌کند. با این وجود، ممکن است valves را بسوزاند. آزمایش‌ها نشان می‌دهد که ۱۵ درصد نیترومتان، قدرت را حداکثر می‌کند. جایگزین‌ها شامل نیترومتان هستند که ایمن‌ترند. تولید صنعتی است و گران. پژوهش‌ها بر روی کاربرد در موتورهای معمولی تمرکز دارند. در مسابقات، نیترومتان کلیدی است. در نهایت، نیترومتان برای استفاده تخصصی مناسب است با احتیاط بالا.

فنول‌ها (Phenols) مانند p-ترت-بوتیل‌فنول (p-tert-Butylphenol)

فنول‌ها مانند p-ترت-بوتیل‌فنول به‌عنوان اکتان بوسترها، RON را تا ۲-۵ واحد افزایش می‌دهند و خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارند. این مواد اکسیداسیون را مهار کرده و پایداری سوخت را بهبود می‌بخشند. p-ترت-بوتیل‌فنول در افزودنی‌ها استفاده می‌شود و قابلیت رانندگی را افزایش می‌دهد. مزایای آن شامل کاهش تبخیر و بهبود شاخص رانندگی است. بااین‌حال، ممکن است باعث خوردگی شود. مطالعات نشان می‌دهد که ترکیب فنول‌ها با اترها اکتان را بهبود می‌بخشد. این ماده نسبتاً کم‌سمی است اما قابلیت تجمع زیستی دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که افزودن ۰.۷ درصد از آن، RON را ۳ واحد افزایش می‌دهد. برای محیط زیست، جایگزین‌های سبزتری وجود دارند.

فنول‌ها در مقایسه با آمین‌ها، پایداری بالاتری دارند. مکانیسم بر اساس گروه هیدروکسیل است که رادیکال‌ها را جذب می‌کند. با این وجود، ممکن است پوست را تحریک کند. آزمایش‌ها نشان می‌دهد که در بنزین کم اکتان، مؤثر است. جایگزین‌ها شامل ۲,۴-دی‌متیل-۶-ترت-بوتیل‌فنول هستند. تولید از فنول است و هزینه متوسط دارد. پژوهش‌ها بر روی اثرات زیست‌محیطی تمرکز دارند. در صنعت، فنول‌ها برای سوخت‌های طولانی‌مدت استفاده می‌شوند. در نهایت، p-ترت-بوتیل‌فنول گزینه‌ای چندمنظوره است برای اکتان و حفاظت.

مطالعه بیشتر: علت خاموش شدن خودرو در حالت‌های مختلف - شهر ماشین

مزایا و معایب اکتان افزاها

استفاده از اکتان بوسترها مزایایی مانند بهبود عملکرد موتور، کاهش ناکینگ و افزایش کارایی دارد. این افزودنی‌ها می‌توانند عمر موتور را افزایش دهند و برای خودروهای قدیمی مفید باشند. با این حال، معایبی مانند هزینه بالا، اثرات زیست‌محیطی و آسیب احتمالی به قطعات وجود دارد. برخی مواد سمی هستند و نیاز به احتیاط دارند.

مقایسه مواد اکتان افزا

این جدول مقایسه‌ای بر اساس داده‌های عمومی از منابع صنعت سوخت است و می‌تواند بسته به غلظت تغییر کند.

سوالات متداول

اکتان بوسترها نقش حیاتی در بهبود عملکرد سوخت بنزین دارند و با مواد متنوعی مانند الکل‌ها، اترها، آروماتیک‌ها، ارگانومتالیک‌ها، آمین‌ها، استرها، کتون‌ها، اولفین‌ها، ایزوپارافین‌ها، نیترو ترکیبات و فنول‌ها، RON را ۲-۱۰ واحد افزایش می‌دهند. این افزودنی‌ها مزایایی مانند کاهش ناک زدن موتور و افزایش کارایی ارائه می‌دهند، اما معایبی مانند مسائل زیست‌محیطی و ایمنی را نیز به همراه دارند. انتخاب درست بر اساس نوع موتور و مقررات محلی ضروری است. در نهایت، پیشرفت‌های آینده ممکن است مواد سبزتری معرفی کند تا تعادل بین عملکرد و پایداری برقرار شود.

منابع

• Wikipedia: Octane rating
• Energy.gov: Oxygenates in Gasoline
• Sciencedirect.com: Octane Boosters in Fuel Additives
• Aftonchemical.com: Fuel Additives and Octane Enhancers
• Chevron.com: Gasoline Additives and Octane Boosters
• Pubs.acs.org: New Octane Booster Molecules for Modern Gasoline Composition
• Diposit.ub.edu: New octane booster molecules for modern gasoline composition
• Patents.google.com: Synergistic octane booster additives containing aromatics amines
• Petronaxcorp.com: N-Methyl Aniline: The Octane Additive that Enhances Gasoline Performance
• Oduvanchik-him.ru: Top 7 of most popular octane boosting additives for refineries
• Analyticalsciencejournals.onlinelibrary.wiley.com: Determination of Aromatic Amines in Automotive Spark‐Ignition
• Frontiersin.org: Effects of Different Gasoline Additives on Fuel Consumption and
• W-body.com: MEK (Methyl ethyl ketone) to gas
• Digitalrefining.com: Olefins and octane from FCC operations
• Rbnenergy.com: Can I Kick It? – ‘Hydrogen-Rich’ Gasoline Might Provide a Boost for
• Nitrous.com.au: Octane Booster Shootout – Nitrous Formula Products
• En.wikipedia.org: Nitromethane
• Federalregister.gov: 2,4,6-tris(tert-butyl)phenol (2,4,6-TTBP); Regulation of Persistent

به‌احتمال‌زیاد تاکنون نام تسمه دینام را شنیده‌اید. این تسمه که به آن تسمه پروانه هم گفته می‌شود، وظایف مهمی در پیشرانه خودرو بر عهده دارد و باید به‌موقع اقدام به تعویض آن کرد. در ادامه قصد داریم با این تسمه، وظایف آن و زمان تعویض آن آشنا شویم.

تسمه دینام چیست؟

تسمه دینام تسمه‌ای است که انرژی چرخشی موتور را به دینام منتقل می‌کند. این تسمه دور یک پولی پیچیده می‌شود که به سر میل‌لنگ متصل است. بدین ترتیب با شروع کار موتور و چرخش میل‌لنگ، این تسمه هم به حرکت درمی‌آید و انرژی چرخشی را به دینام منتقل می‌کند. دینام هم که نوعی ژنراتور است، این نیرو را به برق تبدیل کرده و باطری را شارژ می‌کند تا برق موردنیاز قسمت‌های مختلف خودرو را تأمین کند. هرچند وظیفه اصلی تسمه دینام، همان‌طور که از نامش پیدا است، انتقال نیروی چرخشی موتور به دینام است اما در خودروهای امروزی،تسمه تایمو این تسمه وضیفه به حرکت درآوردن دیگر قطعات موتور مثل واتر پمپ، پمپ هیدرولیک فرمان، اویل پمپ، کمپرسور سیستم تهویه و… را دارد.

البته در گذشته برای هریک از این اجزا از تسمه مجزا استفاده می‌شد اما این کار تعمیرات را سخت و جاگذاری تسمه‌ها را مشکل می‌کرد و به همین دلیل، تسمه دینام جایگزین همه آن‌ها شد. و نسبت به نوع انجین برخی خودروها هم از دو تسمه استفاده می‌کنند که یکی فقط مخصوص دینام است و دیگری قطعات دیگر موتور را به حرکت درمی‌آورد. اگر در موتور فقط از یک تسمه پروانه برای نیرو دادن به همه قطعات استفاده شود، به آن تسمه مارپیچ هم گفته می‌شود زیرا این تسمه در طول مسیر خود دور هرزگردهای زیادی می‌پیچد و فرمی پیچ‌درپیچ پیدا می‌کند.

با توجه به مواردی که بیان شد، این تسمه وظیفه بسیار مهمی در موتور خودرو دارد و بنابراین توجه به سلامت آن اهمیت بالایی خواهد داشت زیرا ایجاد هرگونه مشکلی در این تسمه، منجر به توقف عملکرد تمام قطعات مرتبط با آن می‌شود. همچنین سلامت باتری، تأمین انرژی آن و تأمین برق خودرو نیز به این تسمه و فعالیت صحیح آن وابسته است.

مطالعه بیشتر: ایران خودرو شرایط فروش را تسهیل کرد؛ حذف دو شرط مهم موجب خوشحالی متقاضیان شد - شهر ماشین

علائم خرابی و فرسودگی تسمه دینام

این تسمه هم همانند بقیه لوازم خودرو به‌مرور زمان فرسوده شده و باید تعویض شود. مواردی که در ادامه خواهیم دید می‌توانند نشانه‌های خرابی این تسمه باشند.

ایجاد ترک و پارگی روی تسمه

این مشکل درنتیجه عواملی مثل رانندگی پرتنش، گردوغبار زیاد در محیط، عدم تعویض به‌موقع تسمه و … رخ می‌دهد. ترک خوردن این تسمه را تنها با بررسی آن می‌توان تشخیص داد.

شنیدن صدای جیرجیر از زیر کاپوت

یکی دیگر از نشان‌های خرابی تسمه دینام، شنیدن صدای جیرجیر از زیر کاپوت است. این مشکل در اثر کشیدگی و سفت شدن تسمه رخ می‌دهد.

داغ شدن غیرعادی و جوش آوردن مداوم خودرو

همان‌طور که گفتیم یکی از وظایف تسمه پروانه به حرکت درآوردن واتر پمپ است. حال اگر این تسمه با مشکل مواجه شود، عملکرد واتر پمپ نیز دچار اختلال خواهد شد و درنتیجه شاهد داغ شدن سریع و جوش آوردن مداوم خودرو خواهیم بود.

عملکرد نادرست سیستم هیدرولیک فرمان

خرابی تسمه دینام در عملکرد سیستم هیدرولیک فرمان هم تأثیرگذار است. از کار افتادن پمپ هیدرولیک، منجر به سفت شدن فرمان خواهد شد و رانندگی را سخت می‌کند.

خنک نکردن کولر و اختلال در سیستم تهویه

یکی دیگر از نشانه‌های خرابی تسمه پروانه، خنک نکردن کولر و اختلال در عملکرد سیستم تهویه مطبوع است زیرا کمپرسور این سیستم نیروی خود را از این تسمه می‌گیرد و خرابی آن منجر به از کار افتادن کمپرسور می‌شود.

روشن شدن چراغ هشدار باتری

در برخی خودروها چراغی برای شارژ نشدن باتری تعبیه شده است. اگر این چراغ روشن شود، به معنای عدم شارژ صحیح باتری خودرو است. یکی از دلایل این مشکل، خرابی تسمه دینام و عدم چرخاندن دینام در حین حرکت است.

مطالعه بیشتر: قیمت و هزینه تعویض روغن گیربکس خودرو 1402 - شهر ماشین

زمان مناسب تعویض تسمه دینام

تسمه دینام که از جنس لاستیک است، به دلیل چرخش مداوم هنگام کارکرد موتور و همین‌طور قرار داشتن در معرض گرمای موتور، به‌مرور فرسوده شده و پس از مدتی حتماً باید اقدام به تعویض آن کرد. هرچند برای تعویض این تسمه زمان دقیقی نمی‌توان ذکر کرد اما به‌طورکلی، گفته می‌شود پس از حدود 60 هزار کیلومتر یا چهار سال باید تسمه پروانه عوض شود. دراین‌بین، فقط نباید کارکرد خودرو را معیار قرار داد و باید به طول عمر آن هم توجه داشت زیرا ممکن است خودرویی کارکرد کمی داشته باشد اما تاریخ انقضای تسمه دینام آن گذشته و تسمه به دلیل طول عمر زیاد فرسوده شده و ترک خورده باشد.